Podziekowania dla PerfektArt


Startowa
Do nadrzędnej
Nowości
English
Komunikaty
Pro
Anty
English articles
O nas
Współpraca
Linki
Polecamy
Ściągnij sobie
Zastrzeżenie

 

Nie jestem wegetarianinem
 

Od lat trwa wielki spór, czasem wręcz wojna pomiędzy zwolennikami wegetarianizmu i jego jeszcze ostrzejszych odmian, z pozostałymi upodobaniami żywieniowymi.
To już nie tylko sprawa diet i zdrowia, ale kwestia ideologiczna a czasem nawet polityczna.

Filozofia wegetariańska zasadza się na paru głównych tezach:

1. Człowiek nie jest przystosowany biologicznie do jedzenia mięsa

2. Mięso jest niezdrowe, a w radykalniejszym ujęciu - także wszystko co pochodzi od zwierząt

3. Tłuszcze, zwłaszcza zwierzęce, są niezdrowe

4. Zdrowe są węglowodany, wszystko co zielone, potrawy surowe

5. Zabijanie zwierząt jest nieetyczne, a także wszystko co je wykorzystuje

6. Zwierzęta mają takie same prawa co ludzie

...

Ten szerszy aspekt jest równie ciekawy, ale tutaj będzie tylko krótko dotknięty. Niektóre z ww. punktów tracą obecnie swą siłę nawet u wegetarian.
Skupimy si
ę na zdrowiu, a sprawy ideologiczne ujmuję w artykule wprowadzającym (bo będzie o tym więcej) - Ideologia zieleni.

Omawiam tam takie zagadnienia jak:

- swoje wcześniejsze artykuły o ekologii
- "globalne ocieplenie" i emisja dwutlenku węgla
- związek ze współczesną energetyką i "BigOil"
- ekolodzy i wegetarianie przeciwko hodowli zwierząt
- ochrona zwierząt, hipokryzja w sprawie hodowli, o przemyśle futrzarskim
- czy uprawy nie zabijają zwierząt
...

W tym artykule omówimy zaś:

- Czy człowiek nie jest przystosowany biologicznie do jedzenia mięsa?
-
Ocena niektórych argumentów i badań ze środowiska wegetarian
- Czy, kiedy i dlaczego mięso może być niezdrowe
- Diety low carb (niskowęglowodanowe)
...

Oba artykuły sa dość obszerne, a mimo to oczywiście nie wyczerpują tematu.

A więc - do spraw zdrowia...

Na początek - zastrzeżenie.
Nie jest moim zamiarem odwodzić kogokolwiek od wegetarianizmu ani przekonywać do diety mięsnej. Celem tego artykułu jest pokazać, że nie należy zbyt łatwo poddawać się żadnej ze stron dyskusji i że nie jest tak, że wegetarianie są lepsi, bo maj
ą rację. Nawet - jeśli okaże się, że mają rację, to nie są 'lepsi'.
Jednak ten artykuł ma też na celu dać przeciwwagę zmasowanej propagandzie wegetarianizmu, tezom o szkodliwości tłuszczów zwierzęcych i paru innych mitów. Tak dla symetrii, bo na ogół to, co tu napiszę, jest znacznie mniej znane społeczeństwu (właśnie z powodu wymienionej propagandy drugiej strony).

Lubię dania wegetariańskie (np. takie, jak na tytułowym obrazku), często wplatam je w swoje menu.

Przyznam, że sam przez wiele lat skłaniałem się ku wegetarianizmowi, początkowo z pobudek ideologicznych (dobrostan zwierząt), potem zdrowotnych - mam jeszcze dotąd duży zbiór czasopism na ten temat i małą biblioteczkę tematyczną. Jedną z książek przedstawiałem tutaj. Dyskutowałem w cztery oczy z Marią Grodecką (polska guru wegetarianizmu), korespondowałem z paroma innymi autorami.

Potem, zajmując się coraz głębiej zdrowiem dostrzegłem, że to jednostronny, a nawet tendencyjny kierunek.
Na dziś moje podejście jest zatem inne. Piszę "na dziś", bo sprawa być może nie jest zamknięta i nie wiem co przyniesie przyszłość.

Nasz temat jest składową tematu szerszego - SEKRETÓW ŻYWIENIA.

. . . Wegetarianin namawia Cię na żywność roślinną.

. . . Mięsożerca namawia Cię na mięso i tłuszcze nasycone.

. . . Weganin namawia Cię na owoce i warzywa, kasze i zboża.

No i mamy dziesiątki diet, a każda inna. Kto ma rację? Kogo słuchać? Komu ufać?

Nikt, nikogo, nikomu. Kierować się nauką (fizjologią i biochemią), bo one znają prawdę o człowieku – i tym, czym winien się żywić.

Takiego podejścia do żywienia – czysto naukowego, a więc właściwego – w Polsce prawie nie uświadczysz. Ludzie doradzają na podstawie własnych opinii i przekonań.

Wszelkie zło pochodzi z poglądów” (H.  Kołłątaj)

Trzeba zacząć od tematu pierwszego (1) w powiązaniu z (2), bo on jest jakby kamieniem węgielnym wegetarian.
Posłużę się wybranymi fragmentami z biuletynów PocztaZdrowia.pl (zwłaszcza felietony Julien Venesson),
BiuletynZdrowia.pl i jeszcze paroma innymi źródłami, które podam w tekście.

Zatem:

Czy człowiek z natury jest wegetarianinem?

Podejdźmy do sprawy najpierw historycznie: Od kogo pochodzi człowiek współczesny?

Rodzina człowiekowatych (hominidów), do których należy człowiek, wykształciła się z wielkich małp około 9 milionów lat temu. Najbardziej zbliżony do człowieka wśród naczelnych jest szympans - szympans karłowaty (bonobo, Pan paniscus) oraz szympans zwyczajny (Pan troglodytes).

Badacze mają dostęp do zapisów kopalnych sięgających siedem milionów lat wstecz. Analizy izotopów tak wczesnych skamieniałości gatunków ssaka człekokształtnego pozwoliły ocenić, że człowiek istnieje na Ziemi jako spożywający mięso od ok. dwóch i pół miliona lat.
W rezultacie ewolucji nastąpiło genetyczne przystosowanie do jadłospisu zawierającego mięso i produkty zwierzęce. A wcześniej? Czym człowiek żywił się wcześniej? Badacze oceniają, że głównie owocami i zieleniną. Więc nawet jeśli pierwszy człowiek był weganinem — a ocenia się, że tak było — to nie zapominajmy, że człowiek ewoluował. Kiedy żywił się pokarmem roślinnym, był zupełnie innym gatunkiem niż Homo sapiens. A więc neandertalczyk, najbliższy przedstawiciel współczesnego człowieka, żywił się mięsem, ponieważ istniał na Ziemi po tym, jak wcześniejsze gatunki ssaka człekokształtnego ewoluowały (genetycznie dopasowały się do spożywania pokarmu mięsnego).

Na bazie tego stwierdzenia, wiele stron internetowych utrzymuje mocno i dobitnie, że jesteśmy owocożerni. Aby to potwierdzić, prezentują różne tablice anatomiczne porównujące mięsożernych, roślinożernych, małpy i człowieka. Można z nich na przykład wyczytać, że długość naszego jelita czy nasze uzębienie są porównywalne do małpich, a więc musimy jeść to, co one, czyli wyłącznie warzywa, owoce i niektóre orzechy. Ale gdy sięgniemy do poważnych źródeł tych stwierdzeń w książkach naukowych, nie można znaleźć na to dowodów!

W 1996, grupa badaczy z American Society of Mammalogists, największej instytucji na świecie zajmującej się badaniami ssaków, opublikowała książkę poświęconą badaniom szympansa zwyczajnego (Pan troglodytes) [13]. Można w niej przeczytać o uzębieniu tych zwierząt: Kły są wyraźne, w szczególności u samców. A kły mają bardzo konkretną funkcję, czyli rozrywanie zwierzęcego mięsa. Roślinożercy nie mają kłów. W przeciwieństwie do powszechnej opinii, szympans nie jest weganinem, ale jest wszystkożerny. Naukowcy wyjaśniają, że gdy szympans żyje wolno w naturze, to w dorosłym życiu spożywa średnio 65 g mięsa dziennie, pozyskiwanego głównie poprzez polowanie (na małe małpy, termity) [14, 15].

Po wydzieleniu się od wielkich małp około 9 milionów lat temu, naszym stylem odżywiania była wszystkożerność, z tymże ilości produktów zwierzęcych były niewielkie. Z czasem, nasze pożywienie stało się bardziej mięsne, z oczywistych powodów adaptacyjnych.

Gdy zaczęliśmy się oddalać od Afryki i jej sprzyjającego klimatu, jedliśmy coraz więcej produktów zwierzęcych, zwłaszcza zimą, a im dalej na północ, tym dostępność produktów roślinnych była ograniczona. Ta ilość osiągnęła skrajne wartości w niektórych częściach świata, takich jak najbardziej nordyckie tereny, o czym świadczy odżywianie tradycyjnych Eskimosów Inuitów składające się z ponad 90% produktów zwierzęcych.

Dzięki pracom opublikowanym w 2003 przez grupę badaczy południowoafrykańskich, szacuje się, że ten wzrost spożycia mięsa rozpoczął się około 2,5 miliona lat temu. Naukowcy opisują tego naszego przodka jako „wysoce oportunistycznego” i „w swych zwyczajach żywieniowych przystosowującego się” [16].

W tym samym czasie i w tym samym miejscu pojawiają się pierwsze narzędzia z kamienia [17], używane do oddzielania kości od mięsa i do krojenia tusz zwierzęcych [18]. Podobne narzędzia znaleziono w Gruzji i północnych Chinach [19, 20].

Jednakże, pomimo iż obecnie wiemy z całą pewnością, że spożycie produktów zwierzęcych wzrastało w trakcie naszej historii, aktualna technologia nie pozwala nam precyzyjnie określić, jaki udział w całym pokarmie stanowiło mięso.  

Lecz dieta wegańska, jaką proponuje Dean Ornish, T. Colin Campbell i inni, jest sposobem żywienia, który pewna część ludzi na świecie stosuje . . . najwyżej od kilkudziesięciu lat.

Natomiast przez całą ewolucję żywiliśmy się inaczej – po prostu nie było weganów, ani nawet wegetarianów.

Dlaczego człowiek jest wszystkożerny?

Dopóki nie znamy prawdziwej odpowiedzi na to pytanie, dopóty nie wiemy, jak się optymalnie żywić.

Jeśli chodzi o kota, wszystko jasne jak Słońce. To mięsożerca. Musi żywić się mięsem, jeśli ma być zdrów. Inny pokarm go zniszczy. A człowiek? Kim jest? Trwają odwieczne spory.

Tymczasem — odpowiedź już istnieje. I to NAUKOWA odpowiedź: prawdziwa i niepodważalna. Kto chce żyć zdrów, musi ją znać.

Zwolennicy wegetarianizmu przytaczają na swoją korzyść przede wszystkim budowę układu pokarmowego człowieka i zwierząt.
Że człowiek wykazuje cechy roślinożercy.
Ten argument mnie nie przekonuje, bo czy tylko takie cechy?
Zobacz poniższe zestawienie na podstawie
The Stone Age Diet autorstwa Waltera Voegtlina, 1975, s. 44-45 (opr. Łukasza Kinga).

człowiek jest wszystkożercą

człowiek jest wszystkożercą

Mam nadzieję, że łatwo zinterpretujesz tę tabelę, która pokazuje wyraźnie że człowiek jest wszystkożercą.

Przystosowanie człowieka do produktów zwierzęcych można również dostrzec na podstawie danych z genetyki i biochemii:

  • Człowiek potrzebuje kwasów tłuszczowych omega-3 o długich łańcuchach (EPA i DHA), które znajdują się tylko w tłuszczach zwierzęcych. W szczególności DHA jest konieczny, aby w czasie ciąży prawidłowo rozwijał się mózg dziecka, a także, aby jego oczy były zdrowe.
    Człowiek jest w stanie syntetyzować EPA i DHA na bazie ALA, obecnego w roślinach kwasu tłuszczowego omega-3 o krótszym łańcuchu, jednak tylko w bardzo małych ilościach (około 5%) [21, 22]. Pod tym względem jesteśmy podobni do zwierząt mięsożernych, takich jak koty [23].
     
  • Człowiek wytwarza tylko niewielkie ilości tauryny, aminokwasu zwanego warunkowo-niezbędnym [24, 25], który w produktach zwierzęcych występuje w znacznych ilościach. W tym zakresie jesteśmy naprawdę wszystkożercami, w odróżnieniu do roślinożerców, którzy nie potrzebują dostarczania tego składnika z pożywieniem, oraz od mięsożerców takich jak koty, które w całości muszą go pozyskać z pożywienia [26, 27].

    Badania prowadzone na ludności wegańskiej wykazują anormalnie niski poziom tauryny [28, 29], co może przyspieszać proces starzenia i wpływać na układ sercowo-naczyniowy [30, 31], a w szczególności spowalniać adaptację mięśni do aktywności fizycznej [32, 33].
     
  • Podobnie jak w przypadku tauryny, spożywanie produktów zwierzęcych zmniejsza u człowieka zapotrzebowanie na kwas moczowy – substancję w dużych ilościach obecną w produktach zwierzęcych, a szkodliwą, jeśli występuje w nadmiarze w organizmie.

    Oksydaza ksantynowa – enzym katalizujący reakcję powstawania kwasu moczowego w organizmie – z biegiem czasu stała się mniej aktywna [34]. Obecnie jest 12 razy mniej czynna niż u roślinożerców takich jak krowa [35].
     
  • Człowiek jest zależny również od dostarczania witaminy B12 wraz z pożywieniem, podczas gdy organizmy osobników roślinożernych, takich jak owce, mogą ją syntetyzować z udziałem kobaltu [36, 37].
     
  • Człowiek może syntetyzować w organizmie kreatynę, substancję niezbędną, aby dostarczać mięśniom energię w czasie krótkiego i jednocześnie intensywnego wysiłku. Szacuje się jednak, że obecnie ta substancja również jest warunkowo niezbędna, ponieważ, aby pokryć w pełni nasze zapotrzebowanie, 50% kreatyny musi zostać dostarczona z pożywieniem.

    U wegetarian (a u wegan tym bardziej), poziom kreatyny we krwi jest anormalnie niski [38, 39]. Co więcej, kiedy niewegetarianie i wegetarianie przyjmują w suplementach niewielkie dawki kreatyny, u wegetarian poprawia się sprawność intelektualna, a konkretniej pamięć robocza (mózg do funkcjonowania używa również kreatyny), podczas gdy takich efektów nie ma u niewegetarian, którzy mają normalny poziom kreatyny [40, 41].

Podsumowując, określenie „wszystkożerny” dobrze pasuje do człowieka, ponieważ żadne zwierzę nie może się pochwalić taką zdolnością adaptacyjną do środowiska. Nasze pożywienie zawsze składało się zarówno z pokarmów pochodzenia zwierzęcego, jak i roślinnego. Skoro rozumiemy, iż człowiek nigdy nie był wegetarianinem, jak to się dzieje, że regularnie słyszymy, że dieta wegetariańska jest lepsza dla zdrowia? I czy tak jest naprawdę?

Najlepsza dieta?

Muszę przyznać, że temat wegetarianizmu jest tak delikatny, że wolę nie poruszać go w żadnej debacie...

Kiedy „wszystkożerca” mówi wegetarianinowi, że chce zjeść mięso, w odpowiedzi może usłyszeć, że jest potworem bez empatii dla zwierząt. Z drugiej strony, kiedy wegetarianin opisuje w szczegółach swoją dietę, jego wszystkożerny rozmówca spieszy z odpowiedzią w tonie dramatycznym, że niedobory go zabiją w dość krótkim czasie…

--------------

W ciągu ostatnich 10 lat mogłem jednak stwierdzić prawdziwą ewolucję w podejściu do tej sprawy. Na niektórych stronach internetowych, a dokładniej na tych o surowym jedzeniu, można już obecnie przeczytać, że człowiek jest z natury wegetarianinem.
To interesujący punkt, ponieważ gdyby był prawdziwy, oznaczałby, że, aby osiągnąć optymalny stan zdrowia, wszyscy musieliby być wegetarianami.

Jeśli jednak ten punkt jest nieprawdziwy, to oznacza, że są kluczowe kwestie, które trzeba koniecznie znać, aby żyć na diecie wegetariańskiej i jednocześnie zachować zdrowie.

Wegetarianizm ma swych ideowych guru - są wśród nich także lekarze i naukowcy z dużym dorobkiem jak:

Dr Neal D. Barnard (founding president of the Physicians Committee for Responsible Medicine - PCRM),

John Alexander McDougall – amerykański lekarz internista propagujący niskotłuszczową dietę roślinną (Od ponad 30 lat publikuje i przeprowadza wykłady o zdrowym odżywianiu - np. http://www.dietdoctor.com/dr-mcdougall-in-shocking-vegan-interview),

dr Michaela Klaper  http://doctorklaper.com, …

Jak widzisz, nie chowam tych prominentnych wegetarian i weganów. Nawet przedstawię ich poglądy jako pierwsze (na przykładzie T. Collina Campbella), a dopiero potem rozwinę swe wątpliwości i podam konkluzję.

Jednak, mam do nich ograniczone zaufanie. Np. McDougall za
ważny argument swej postawy bierze kwestię cholesterolu.
W świetle chociażby najlepszego badania w tej sprawie, „Framingham Heart Study”, wiadomo, że ta linia argumentacji jest spalona. O micie cholesterolowym pisałem tu parokrotnie -
Cholesterol,
Mity sercowe, ...
I wiele, wiele innych, jakimi posługują się weganie i wegetarianie, także sławny Ornish i inni.

Dla przykładu weźmiemy na warsztat wpływ na wegetarian jaki wywarły prace prof. T. Colina Campbella, amerykańskiego biochemika.
Omówmy to obszerniej.

Badanie Campbella – wielkie dzieło?

Środowisko wegetarian często odwołuje się do książki wydanej we Francji pod tytułem Le Rapport Campbell, a w USA pod tytułem The China Study. Książka ta opisuje pracę prof. T. Colina Campbella, który kierował badaniem nad odżywianiem i zdrowiem, prowadzonym w latach osiemdziesiątych wśród około 6500 Chińczyków zamieszkujących prowincje chińskie.

Główny przekaz tej książki jest następujący: Ci, którzy jedzą najwięcej produktów pochodzenia zwierzęcego, najczęściej chorują na choroby przewlekłe. W szczególności mięso i nabiał wywołują raka.

Profesor Campbell sam jest weganinem, czyli nie je mięsa, ryb ani żadnych produktów pochodzenia zwierzęcego (jaj, miodu, produktów mlecznych). Prof. Campbell nigdy nie opublikował szczegółów swojego badania w czasopiśmie naukowym. Znajdziemy tam tylko krótkie streszczenie cząstkowe [1].

To oznacza, że uniknął naukowej analizy swojej pracy, publikując zwykłą książkę skierowaną bezpośrednio do szerokiej publiczności. Taka droga jest finansowo dużo bardziej korzystna, jednak mało użyteczna dla dobra ludzkości. Aby jakieś pojęcie weszło do dziedziny żywienia, przede wszystkim potrzeba, aby zostało uznane przez całe środowisko naukowe.

Jest jednak prawdopodobne, że gdyby poszedł taką drogą (naukową), jego badanie nigdy nie zostałoby opublikowane. Zawiera bowiem następujące punkty, co do których byłyby duże zastrzeżenia:

  • Prof. Campbell twierdzi, że im więcej badani Chińczycy spożywali białka zwierzęcego, tym wyższe było u nich ryzyko zachorowania na raka. Ale oficjalnie prezentowane statystyki dotyczące tych miast pokazują zupełnie odwrotne wyniki.
     
  • Aby stwierdzić taką zależność między białkiem zwierzęcym a rakiem, prof. Campbell nie sprawdzał składników dostarczanych wraz z pożywieniem na przestrzeni wielu lat, ale sprawdzał poziom wskaźników we krwi, które uznał za powiązane ze spożyciem mięsa (poziomy: miedzi, mocznika, estradiolu, prolaktyny, testosteronu i SHGB).

    Jednak badania naukowe nie wskazują, aby te wskaźniki były reprezentatywne dla spożywania mięsa [2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10]

Jak to wyjaśnić? Odpowiedzi udziela nam sam Campbell w wywiadzie z 1999 roku:
Jeden z największych błędów analitycznych tego badania wynika z doboru korelacji jednoczynnikowych (na przykład porównanie wyłącznie powiązania między spożyciem tłuszczów a ryzykiem zachorowania na raka piersi) w bardzo obszernej bazie danych, w której siłą rzeczy istnieją czynniki modyfikujące tę korelację w górę lub w dół. [11]

Inaczej mówiąc, sam prof. Campbell przyznaje, że jego badanie ustanawia związki między zmiennymi, które być może nie mają ze sobą nic wspólnego.
Podam przykład: amerykańscy badacze opublikowali w ubiegłym roku, w rubryce z humorem, badanie wykazujące, że kraje o najwyższej konsumpcji czekolady, to zarazem te same kraje, które otrzymały najwięcej nagród Nobla [12].
Z tego jednak nie można wysunąć wniosku, że czekolada produkuje nagrody Nobla.

Oczywiście są i inne głosy na temat prac Campbella, np. http://www.pepsieliot.com/czajna-stadi-czesc-iii-moj-punkt-widzenia/, co w świetle powyższego i dalszych wywodów raczej mnie nie przekonuje.

By jednak wypośrodkować opinie przytoczmy jak Campbell stara się obronić swoje racje.
To wcale nie dziwi, podobnie jak bronienie się
innych aktywistów wege, ponieważ bronią całego swego wieloletniego dorobku i sławy. Ale czyż podobnie nie broniono przez dziesięciolecia piramidy żywieniowej postawionej na zbożach, aż w końcu przyznano oficjalnie, że jest błędna i ją zmieniono? (o tym jeszcze dalej).

Niedawno na półki trafiła nowa książka autora „China Study” i „Whole”. Tym razem poświęcona krytyce popularnych ostatnio diet niskowęglowodanowych. Całość pracy zamyka się w nieco ponad 100 stronach. Książka jest niewielka dzięki czemu czyta się szybko i sprawnie.

Pierwsza jej część skupia się demaskowaniu mitów związanych z dietami niskowęglowodanowymi, druga to załącznik o diecie paleo plus ponad 10 stron przypisów.

Na końcu czytelnicy znajdą również fragmenty poprzednich prac Campbella czyli „China Study” i „Whole”, które uzupełniają wiedzę zawartą na pierwszych stronach książki. Campbell odnosi się w książce do najczęściej powtarzanych zarzutów wobec diety wysokowęglowodanowych, podejmuje również temat wysokotłuszczowej diety Atkinsa. Większą część książki zajmuje jednak polemika z jednym z najpopularniejszych propagatorów diety wysokotłuszczowej – Gary Taubesem [patrz przypis dalej  z odniesieniami do artykułów zewnętrznych].

Campbell zarzuca mu między innymi błędną interpretacje diety niskotłuszczowej, nadmierne skupienie na roli pojedynczego makroskładnika i daleko idące nadinterpretacje i uproszczenia współczesnych zaleceń dietetycznych.

Wg niego tak zwane diety „niskotłuszczowe” nie mają nic wspólnego z programami żywieniowymi ubogimi w tłuszcz.

W swojej argumentacji autor powołuje się na badania, cytaty i raporty, w tym raport McGoverna, który został błędnie zinterpretowany przez większość zwolenników opcji niskowęglowodanowej. Campbell stara się wyjaśnić kontrowersje związane z wysokim spożyciem węglowodanów zwracając między innymi uwagę na jakość naszego jedzenia.

Autor podziela część poglądów Taubesa, zwraca jednak uwagę, że zamiast skupiać się na podziale według makroskładników powinniśmy przede wszystkim zwrócić uwagę na rozróżnienie produktów roślinnych i odzwierzęcych. Tutaj, zdaniem Campbella, znajduje się klucz do zdrowia.

W ostatniej części książki autor odnosi się do założeń diety paleo, powołując się miedzy innymi na badania archeologiczne kwestionujące popularne interpretacje zwyczajów żywieniowych ludzi z okresu paleolitu. Również i w tym fragmencie Campbell przytakuje niektórym wnioskom Cordaina (autora „The Paleo Diet”). Zwraca jednak uwagę na dosyć ogólnikowe i mało wiarygodne źródła stanowiące fundament diety paleolitycznej.

Cordain zbudował swoją teorię wokół opartych w głównej mierze na przypuszczeniach zwyczajów żywieniowych ludzi paleolitu oraz ich odpowiedników żyjących obecnie, czyli społecznościach łowiecko-zbierackich, których model odżywiania może być według niego badany jako surogat diety paleolitycznej. W swojej pracy przyznaje jednak niejednokrotnie, że szacunki co do modelu żywieniowego w obu przypadkach są „subiektywne z natury”. Dodaje również, że skale zastosowane do oceny spożycia składników pokarmowych w badaniach nad bardzo liczną grupą społeczności są mało dokładne. Co więcej, zaznacza, że model „prawdziwie zbieracko-łowiecki”, czyli nietknięty wpływem Zachodu – „prawdopodobnie już nie istnieje”.

Nowa książka Campbella w żadnym razie nie wyczerpuje tematu diet niskowęglowodanowych. Stanowi zaledwie interesujący wstęp. Campbell skupia się jedynie na najpopularniejszych założeniach diet wysokotłuszczowych. Dla osób mocno zainteresowanych żywieniem książka może okazać się zbyt powierzchowna. Dla osób, które dopiero niedawno zainteresowały się dietetyką, praca Campbella stanowić będzie jednak atrakcyjny głos w dyskusji ze zwolennikami diety paleo i nie tylko.

Do zagadnienia diety niskowęglanowej przejdziemy nieco dalej.
-----

Przypis - poglądy Gary Taubesa są znane zwłaszcza z jego książek
Dlaczego tyjemy i jak sobie z tym poradzić
Good Calories, Bad Calories: Fats, Carbs, and the Controversial Science of Diet and Health

The Case Against Sugar
oraz artykułów, w Polsce w Nowej Debacie (będę je jeszcze parę razy przywoływał, np.

http://nowadebata.pl/2012/02/18/wspolczesne-nauki-o-zywieniu-nie-maja-wiele-wspolnego-z-nauka-wywiad-z-gary-taubesem-czesc-1/
http://nowadebata.pl/2012/02/24/tlusta-dieta-jest-najzdrowsza-wywiad-z-gary-taubesem-czesc-2/   

Wegetarianizm naukowo

Badania ukierunkowane na obserwację zdrowia wegetarian odbywają się według pewnego schematu. Na początku naukowcy zapraszają bardzo dużą grupę ludzi „wszystkożernych” i wegetarian (tysiące lub dziesiątki tysięcy osób). Następnie przez wiele lat regularnie pytają ich o to, co jedzą, jaki mają styl życia, a także obserwują, jak zmienia się ich stan zdrowia.

Po wielu latach analizują wyniki z pomocą potężnych komputerów i starają się wyeliminować czynniki zwane „mylącymi”, które mogłyby zafałszować rezultaty.

Przykład takiego czynnika: uczestnik badania mieszkający w regionie słonecznym otrzymuje więcej witaminy D niż osoba mieszkająca w północnej części świata, co w sposób naturalny wpływa korzystnie na zdrowie jego kości. Inny przykład: u osób palących, stopień ryzyka zachorowania na raka jest wyraźnie wyższy, co więc niekoniecznie wynika z wadliwego odżywiania itd. Warto zapamiętać jednak kilka następujących ważnych elementów:

  • Wegetarianie to osoby szczególnie świadome swego zdrowia. Przeciętnie, zwracają większą uwagę na styl życia, mniej palą i częściej uprawiają sport. Jest to bardzo poważny błąd badawczy, niemal niemożliwy do wyeliminowania w czasie analizy statystycznej, ponieważ jest nieodłączny z wyborem uczestników badania.
     
  • Podobnego typu jest kolejny błąd, również bardzo trudny do wyeliminowania. Chodzi o to, że wegetarianie jedząc mniej produktów zwierzęcych, jedzą więcej produktów roślinnych, o których wiadomo, że są korzystne dla zdrowia.
     
  • Innym wytłumaczeniem może być dużo lepsze u wegetarian dostarczanie wody poprzez warzywa i owoce – na rzecz retencji wody w komórkach, tak jak to opisywał dr Howard  Murad w swej książce „Tajemnica wody – sekret młodości” (skądinąd ciekawej ze względu na dość szerokie spojrzenie jako lekarza na zdrowie, chociaż książka była pisana jeszcze w czasie hołubienia mitu cholesterolu i podobnych).
     
  • Mięso spożywane przez niewegetarian jest często mięsem przetworzonym (wędliny, dania gotowe), zawierają więc dużo więcej soli i produktów szkodliwych (np. dodatki toksyczne).
     
  • Mięso spożywane przez osoby wszystkożerne pochodzi głównie z tzw. hodowli intensywnych, w których zwierzęta są faszerowane antybiotykami i karmione zbożami bogatymi w sprzyjające zapaleniom kwasy tłuszczowe omega-6, takie jak kwas arachidonowy, który wyraźnie zwiększa ryzyko zachorowania na raka i choroby krążenia. Jest to przeciwieństwem normalnego pokarmu bydła domowego skubiącego trawę oraz pokarmu spożywanego przez ptactwo domowe, wydziobującego z ziemi robaki, ślimaki i rośliny, zwłaszcza w formie liści, korzeni i ziaren, za to zboża wcale lub mało. Podobnie mięso ze zwierząt dzikich (dziczyzna) jest zdrowsze, bo nie nasycone toksynami. Dlatego kurczak „wyhodowany na zbożach” jest nonsensem.

Zwróć uwagę, że przed początkiem rolnictwa, w epoce kamienia łupanego (paleolitu), czyli w okresie między 3 milionami lat a 12000 lat p.n.e., człowiek nigdy nie jadł wędlin, nigdy nie jadł soli i nigdy nie jadł chorych zwierząt hodowlanych. Wiemy obecnie, że nadmiar soli połączony z niskim spożyciem produktów roślinnych jest [może być] przyczyną nadciśnienia tętniczego [42], które z kolei bardzo znacząco podnosi ryzyko zawału serca [43] oraz udaru mózgu [44].

Dlatego można się spodziewać, nawet przed przeczytaniem jakiegokolwiek badania, że dieta wegetariańska bez współczesnego mięsa oraz z większą ilością owoców i warzyw jest lepsza dla zdrowia. To właśnie stwierdzają badania na wegetarianach i na weganach [45].

Jednak te korzyści z diety wegetariańskiej nie opierają się na samym braku mięsa, ale na braku ogólnie składników szkodliwych powiązanych z mięsem, a także na złej jakości mięsa spożywanego w obecnych czasach.

Więcej o współczesnej jakości mięsa przeczytaj w  Wędliny,  Fałszerze jedzenia, Uwaga żywność,...

W szczególności chodzi o mięso, które jest niskiej jakości, często fałszowane i o znikomej ilości właśnie mięsa, różnorako przetworzone, zatrute na etapie hodowli i przechowywania, potraktowane konserwantami, wędzone, grillowane, smażone w wysokich temperaturach.  

Dla porównania, wyobraź sobie miasto, w którym ruch samochodowy i zanieczyszczenie są tak duże, że osoby chodzące pieszo szybciej umierają niż osoby pozostające w domach. Czy to dowodzi, że chodzenie pieszo jest szkodliwe dla zdrowia? Oczywiście, że nie.
Chodzenie pieszo nadal jest aktywnością bardzo korzystną dla człowieka. Trzeba jednak jeszcze, aby odbywało się w naturalnym otoczeniu…

Przyjrzyj się teraz jeszcze bliżej skutkom diety wegetariańskiej. Jak zobaczysz - ma ona swoje zalety i wady.

Prawdziwe skutki diety wegetariańskiej

W 1999 r. naukowcy amerykańscy, angielscy, niemieccy i nowozelandzcy nawiązali współpracę i zajęli się drobiazgowo wszystkimi znanymi badaniami na temat powiązania wegetarianizmu ze zdrowiem.

Po zgrupowaniu 5 badań, mogli stwierdzić, że w porównaniu do klasycznej diety („wszystkożercy”), bycie wegetarianinem zmniejsza śmiertelność z powodu chorób sercowo-naczyniowych o 34%, a u wegan o 26%. Niższy wskaźnik u wegan tłumaczy się częstym niedoborem witaminy B12 i cynku [46], ale także prawdopodobnie niedoborem kwasów tłuszczowych omega-3 o długich łańcuchach, które można znaleźć wyłącznie w tłuszczach zwierzęcych.

Logicznie analizując, naukowcy stwierdzają również, że u osób, które spożywają mięso sporadycznie, ryzyko śmierci z powodu chorób sercowo-naczyniowych jest niższe o 20%.

A jak jest z jedzeniem ryb? U osób regularnie spożywających ryby, ale niejedzących mięsa, naukowcy stwierdzili ten wskaźnik śmiertelności niższy o 34%, czyli dokładnie tyle samo, ile u wegetarian [47]. To oznacza więc, że nie wszystkie białka zwierzęce same w sobie są szkodliwe, ale tylko niektóre z nich.

Co do innych przyczyn zgonów, naukowcy konkludują:
Nie ma żadnych znaczących różnic między wegetarianami a niewegetarianami w zakresie umieralności z powodu udaru mózgu, raka żołądka, raka jelita grubego, raka płuc, raka piersi, raka prostaty czy wszystkich innych przyczyn mieszanych.

Co do umieralności z powodu zdarzeń sercowo-naczyniowych, większość badań wskazuje więc, że korzyści z diety wegetariańskiej wynikają po prostu z lepszej higieny życia wegetarian. Jednak w tych wszystkich badaniach mówi się tylko o dwóch chorobach, czyli chorobach układu krążenia i raku, ponieważ wiadomym jest, że są one podstawowym powodem śmierci w krajach rozwiniętych.

A jak wygląda ryzyko zachorowania na choroby, które nie są śmiertelne, takie jak choroby autoimmunologiczne? Bardzo mało badań zajęło się tą kwestią, jednak najnowsze z nich wykazuje, że wegetarianie są bardziej narażeni na choroby autoimmunologiczne tarczycy [48]. I jest to jak najbardziej logiczne! Ponieważ wegetarianie i weganie mają tendencję do jedzenia dużo większej ilości zbóż bogatych w gluten, który robi z jelit sito i ma rolę „wyzwalacza” chorób autoimmunologicznych. Te choroby nie zabijają, jednak utrudniają codzienne życie i zmuszają do zażywania leków, często do końca życia.

Ryby – lepsze dla zdrowia niż mięso?

Ostatnim punktem analiz jest wyjaśnienie, dlaczego badania na wegetarianach wykazują, że białka ryb nie są szkodliwe dla zdrowia, a białka mięsa są? Przecież w obu przypadkach chodzi o produkty mięsne.

Najprostszym i najbardziej racjonalnym wyjaśnieniem jest to, że ryby jeszcze do niedawna pochodziły z połowów w naturalnych zbiornikach, jadły to co im natura dała i nie były modyfikowane przez człowieka. Jeśli śmiertelność wśród osób jedzących ryby nie wzrastała, to dlatego, że niebezpieczne dla zdrowia nie są białka zwierzęce, ale ich jakość i źródło pochodzenia.

Jednakże te badania są sprzed kilku lub kilkudziesięciu lat. Od tamtej pory zanieczyszczenie oceanów wzrosło. Wzrosło też spożycie ryb hodowlanych, faszerowanych antybiotykami, stłoczonych w zbiornikach bez możliwości pływania, karmionych mąką. Można się więc domyślić wyników przyszłych badań na temat wegetarianizmu.

Dieta wegetariańska będzie się wydawała coraz zdrowsza według badań naukowych w miarę upływu lat. Nie dlatego, że jest bardziej dopasowana do człowieka, ale dlatego, że my jesteśmy niedostosowani do współczesnego mięsa i współczesnych ryb, które są chemicznymi produktami przemysłowymi.

Aby utrzymać dobre zdrowie, trzeba więc koniecznie wybierać spożycie dziko żyjących ryb, unikać mięsa pochodzącego z hodowli intensywnych, za to wybierać mięso pochodzące z gospodarstw ekologicznych, w których jakość pokarmu daje możliwość uzyskania produktów o prawidłowej jakości.

O jakości i spożywaniu ryb czytaj jeszcze tutaj.

Jeśli brakuje pieniędzy na jedzenie ekologiczne…

Bądźmy szczerzy, nie wszystkich stać na to, aby jeść ekologiczne mięso. Jeśli tak jest w Twoim przypadku, zrób to, co ja, czyli zmniejszaj ilość spożywanego mięsa na rzecz mięsa lepszej jakości spożywanego sporadycznie. Pomyśl o kupowaniu ekologicznych jaj, ich cena jest jeszcze niewysoka. Możesz też kupić kury, jeśli masz swój mały ogródek.

Jeśli masz naprawdę spore trudności finansowe, przejście na dietę wegetariańską jest dobrym rozwiązaniem, pod warunkiem, że mocno ograniczysz spożycie zbóż zawierających gluten oraz spożycie nabiału, aby uchronić się przed chorobami, które nie są śmiertelne, ale przewlekłe, takimi jak choroby autoimmunologiczne, zwyrodnienie stawów i wiele innych.

A dobro zwierząt?

Nie uważam, że osoby „wszystkożerne” to okrutnicy bez serca. Któż może popierać współczesny system hodowli świń, krów i kur w warunkach nieakceptowalnych, a także ubój w warunkach nieetycznych? Któż może popierać ten system, który nie respektuje życia i daje nam do spożycia toksyczne mięso? Niezależnie od tego, jaką mamy dietę, powinno nas to oburzać.

Piszę o tym obszerniej w powiązanym artykule Ideologia zieleni.

W Stanach Zjednoczonych jest prężnie działający ruch konsumentów, którzy kupują wyłącznie mięso zwierząt hodowanych w warunkach naturalnych, czyli na łąkach w przypadku bydła, na wolnym wybiegu w przypadku drobiu, a także dziko żyjące ryby. W Europie ten ruch jest niemal nieobecny.

Jak już opisałem powyżej, to zmusza, czasem dość mocno, do przedkładania jakości nad ilością. Jednak w taki sposób możemy wspólnie zatrzymać ten barbarzyński system hodowli przemysłowej.

Źródła do tej części (nadmiarowo - wzięte z materiałów oryginalnych):

1. Campbell TC, Junshi C. Diet and chronic degenerative diseases: perspectives from China. Am J Clin Nutr. 1994 May;59(5 Suppl):1153S-1161S.

2. Vanderkooy, PDS, Gibson, RS. Food consumption patterns of Candaian preschool children in relation to zinc and growth status. Am J Clin Nutr 1987; 45: 609-16.

3. Taylor A, Redworth EW, Morgan JB. Influence of diet on iron, copper, and zinc status in children under 24 months of age. Biol Trace Elem Res. 2004; 97(3): 197-214.

4. Siekmann JH, Lindsay AH, Bwibo NO, Denment MW, Murphy SP, Neumann, CG. Kenyan School Children Have Multiple Micronutrient Deficiencies, but Increased Plasma Vitamin B-12 Is the Only Detectable Micronutrient Response to Meat or Milk Supplementation. J. Nutr. 2003; 133: 3972S-3980S.

5. Konig JS, Elmadfa I. Plasma Copper Concentration as Marker of Copper Intake from Food. Ann Nutr Metab 2000; 44:129-134.

6. Allen NE, Appleby PN, Davey GK, Key TJ. Hormones and diet: low insulin-like growth factor-I but normal bioavailable androgens in vegan men. British Journal of Cancer 2000; 83(1): 95-97.

7. Thomas HV, Davey GK, Key TJ. Oestradiol and sex hormone-binding globulin in premenopausal and post-menopausal meat-eaters, vegetarians and vegans. British Journal of Cancer 1999; 80: 1470-1475.

8. Lacaille B, Julien P, Deshaies Y, Lavigne C, Brun LD, Jacques H. Responses of Plasma Lipoproteins and Sex Hormones to the Consumption of Lean Fish Incorporated in a Prudent-Type Diet in Normolipidemic Men. Journal of the American College of Nutrition 2000; 19(6): 745-753.

9. Bennett FC, Ingram DM. Diet and female sex hormone concentrations: an intervention study for the type of fat consumed. Am J Clin Nutr 1990; 52: 808-12.

10. Persky VW, Chatterton RT, Van Horn LV, Grant MD, Langenberg P, Marvin J. Hormone levels in vegetarian and nonvegetarian teenage girls: potential implications for breast cancer risk. Cancer Res 1992; 52(3): 578-83.

11. A Challenge and Response to The China Study; http://tynan.com/chinastudyresponse

12. Messerli FH. Chocolate consumption, cognitive function, and Nobel laureates. N Engl. J. Med. 2012 Oct 18;367(16):1562-4.

13. Clyde Jones, Cheri A. Jones, J.Knox Jones, Don E. Wilson. Pan Troglodytes. Mammalian species, Vol. 529. 17 May 1996.

14. Stanford, C. B. The Hunting Ecology of Wild Chimpanzees: Implications for the Evolutionary Ecology of Pliocene Hominids. American Anthropologist, 1996. 98: 96–113.

15. Schoeninger MJ, Moore J, Sept JM. Subsistence strategies of two “savanna” chimpanzee populations: The stable isotope evidence. Am J Primatol 1999: 49: 297–314.

16. van der Merwe NJ, Thackeray JF, Lee-Thorp JA, Luyt J. The carbon isotope ecology and diet of Australopithecus africanus at Sterkfontein, South Africa. J Hum Evol. 2003 May;44(5):581-97.

17. Semaw S, Rogers MJ, Quade J, Renne PR, Butler RF, Dominguez-Rodrigo M, Stout D, Hart WS, Pickering T, Simpson SW. 2.6-Million-year-old stone tools and associated bones from OGS-6 and OGS-7, Gona, Afar, Ethiopia. J Hum Evol. 2003 Aug;45(2):169-77.

18. de Heinzelin J, Clark JD, White T, Hart W, Renne P, WoldeGabriel G, Beyene Y, Vrba E. Environment and behavior of 2.5-million-year-old Bouri hominids. Science. 1999 Apr 23;284(5414):625-9.

19. Zhu RX, Potts R, Xie F. Hoffman KA, Deng CL, Shi CD, Pan YX, Wang HQ, Shi, RP, Wang YC, Shi GH, Wu NQ. New evidence on the earliest human presence at high northern latitudes in northeast Asia. Nature 2004; 431: 559–562.

20. Vekua A, Lordkipanidze D, Rightmire GP, Agusti J, Ferring R, Maisuradze G, Mouskhelishvili A, Nioradze M, De Leon MP, Tappen M, Tvalchrelidze M, Zollikofer C. A new skull of early Homo from Dmanisi, Georgia. Science. 2002 Jul 5;297(5578):85-9.

21. Gerster H. Can adults adequately convert alpha-linolenic acid (18:3n-3) to eicosapentaenoic acid (20:5n-3) and docosahexaenoic acid (22:6n-3)? Int J Vitam Nutr Res. 1998;68(3):159-73.

22. Hussein N, Ah-Sing E, Wilkinson P, Leach C, Griffin BA, Millward DJ. Long-chain conversion of (13C)linoleic acid and alpha-linolenic acid in response to marked changes in their dietary intake in men. J Lipid Res. 2005 Feb;46(2):269-80.

23. Pawlosky R., Barnes A., Salem, N. Essential fatty acid metabolism in the feline: Relationship between liver and brain production of long-chain polyunsaturated fatty acids. J Lipid Res 1994;35: 2032–2040.

24. Sturman JA, Hepner GW, Hofmann AF, Thomas PJ. Metabolism of (35S)taurine in man. J. Nutr. 1975 Sep;105(9):1206-14.

25. Chesney RW, Helms RA, Christensen M, Budreau AM, Han X, Sturman JA. The role of taurine in infant nutrition. Adv Exp Med Biol. 1998;442:463-76.

26. Knopf K, Sturman JA, Armstrong M, Hayes KC. Taurine: an essential nutrient for the cat. J. Nutr. 1978 May;108(5):773-8.

27. MacDonald ML, Rogers QR, Morris JG. Nutrition of the domestic cat, a mammalian carnivore. Annu Rev Nutr 1984; 4: 521–562.

28. Laidlaw SA, Shultz TD, Cecchino JT, Kopple JD. Plasma and urine taurine levels in vegans. Am J. Clin Nutr. 1988 Apr;47(4):660-3.

29. Rana SK, Sanders TA. Taurine concentrations in the diet, plasma, urine and breast milk of vegans compared with omnivores. Br J Nutr. 1986 Jul;56(1):17-27.

30. McCarty MF. The low-AGE content of low-fat vegan diets could benefit diabetics - though concurrent taurine supplementation may be needed to minimize endogenous AGE production. Med Hypotheses. 2005;64(2):394-8.

31. McCarty MF. A taurine-supplemented vegan diet may blunt the contribution of neutrophil activation to acute coronary events. Med Hypotheses. 2004;63(3):419-25.

32. Ra SG, Miyazaki T, Ishikura K, Nagayama H, Suzuki T, Maeda S, Ito M, Matsuzaki Y, Ohmori H. Additional effects of taurine on the benefits of BCAA intake for the delayed-onset muscle soreness and muscle damage induced by high-intensity eccentric exercise. Adv Exp Med Biol. 2013;776:179-87.

33. Sugiura H, Okita S, Kato T, Naka T, Kawanishi S, Ohnishi S, Oshida Y, Ma N. Protection by taurine against INOS-dependent DNA damage in heavily exercised skeletal muscle by inhibition of the NF-κB signaling pathway. Adv Exp Med Biol. 2013;775:237-46.

34. Ping Xu, Patricia LaVallee, John R. Hoidal. Repressed Expression of the Human Xanthine Oxidoreductase Gene: E-BOX AND TATA-LIKE ELEMENTS RESTRICT GROUND STATE TRANSCRIPTIONAL ACTIVITY J. Biol. Chem. 2000 275: 5918-5926.

35. J. W. de Jong, P van der Meer, A S Nieukoop, T Huizer, R. J. Stroeve, E Bos. Xanthine oxidoreductase activity in perfused hearts of various species, including humans. Circulation Research. 1990;67:770-3.

36. R.M.SMITH, H.R.MARSTON. Production, absorption, distribution and excretion of vitamin B12 in sheep. Br.J.Nutr. (1970),24,857.

37. PHILIP H. ABELSON, HUGH H. DARBY. The Synthesis of Vitamin B12 in the Digestive System of the Sheep. Science 25 November 1949: 566.

38. Delanghe J, De Slypere JP, De Buyzere M, Robbrecht J, Wieme R, Vermeulen A. Normal reference values for creatine, creatinine, and carnitine are lower in vegetarians. Clin Chem. 1989 Aug;35(8):1802-3.

39. Venderley AM1, Campbell WW. Vegetarian diets : nutritional considerations for athletes. Sports Med. 2006;36(4):293-305.

40. Rae C1, Digney AL, McEwan SR, Bates TC. Oral creatine monohydrate supplementation improves brain performance: a double-blind, placebo-controlled, cross-over trial. Proc Biol Sci. 2003 Oct 22;270(1529):2147-50.

41. Benton D1, Donohoe R. The influence of creatine supplementation on the cognitive functioning of vegetarians and omnivores. Br J Nutr. 2011 Apr;105(7):1100-5.

42. Muller MD, Ryan EJ, Bellar DM, Kim CH, Williamson ME, Glickman EL, Blankfield RP. Effect of acute salt ingestion upon core temperature in healthy men. Hypertens Res. 2011 Jun;34(6):753-7.

43. Pedrinelli R, Ballo P, Fiorentini C, Denti S, Galderisi M, Ganau A, Germanò G, Innelli P, Paini A, Perlini S, Salvetti M, Zacà V; Gruppo di Studio Ipertensione e Cuore, Societa’ Italiana di Cardiologia. Hypertension and acute myocardial infarction: an overview. J Cardiovasc Med (Hagerstown). 2012 Mar;13(3):194-202.

44. Faraco G, Iadecola C. Hypertension: a harbinger of stroke and dementia. Hypertension. 2013 Nov;62(5):810-7.

45. Huang T, Yang B, Zheng J, Li G, Wahlqvist ML, Li D. Cardiovascular disease mortality and cancer incidence in vegetarians: a meta-analysis and systematic review. Ann Nutr Metab. 2012;60(4):233-40.

46. Kwok T, Chook P, Qiao M, Tam L, Poon YK, Ahuja AT, Woo J, Celermajer DS, Woo KS. Vitamin B-12 supplementation improves arterial function in vegetarians with subnormal vitamin B-12 status. J Nutr Health Aging. 2012;16(6):569-73.

47. Timothy J Key, Gary E Fraser, Margaret Thorogood, Paul N Appleby, Valerie Beral, Gillian Reeves, Michael L Burr, Jenny Chang-Claude, Rainer Frentzel-Beyme, Jan W Kuzma, Jim Mann, Klim McPherson. Mortality in vegetarians and nonvegetarians: detailed findings from a collaborative analysis of 5 prospective studies. Am J Clin Nutr 1999 70: 3 516s-524s.

48. Serena Tonstad, Edward Nathan, Keiji Oda, Gary Fraser. Vegan Diets and Hypothyroidism. Nutrients. Nov 2013; 5(11): 4642–4652.

Jeszcze o dietach wege

British Dietetic Association (BDA) ogłosiło jak co roku listę pięciu diet, o których jest głośno w mediach za sprawą celebrytów, a których z uwagi na zdrowie należy unikać. 

Co znajduję się na tej liście? Między innymi:

Raw Vegan Diet – dieta polegająca na jedzeniu po wegańsku i na dodatek na surowo. Jest więc to dieta jeszcze ostrzejsza od standardowego, już restrykcyjnego weganizmu. Oznacza to przede wszystkim eliminację z jadłospisu produktów, których nie spożywamy na surowo – przykładowo odpadają więc odżywcze ziemniaki. Dieta słynna za sprawą takich nazwisk jak Sting, Megan Fox czy Gwyneth Paltrow.

Dieta alkaliczna – zapewne już o niej słyszeliście, bo nie jest to już nowinka. Polega na spożywaniu mniejszej ilości produktów, które mają zwiększać kwasowość organizmu – jak mięsa, ryby, kofeina. Więcej na temat tego stylu odżywiania napisaliśmy tutaj. Dla nie lubiących czytać przypomnijmy – w skrócie: nasza dieta wpływa głównie na pH moczu, zdrowy organizm sobie radzi bez niej. Celebryci stosujący tę dietę to (znowu) Gwyneth Paltrow oraz Tom Brady.

Kwestia zakwaszenia organizmu jest kontrowersyjna - pisałem o tym tutaj, ale z pewnych nowych źródeł  dowiaduję się, że sprawa może być bardziej subtelna, więc niech ten dylemat pozostanie otwarty.

Ale sprawa przecież nie jest nowa. W Polsce krytykiem diet wegetariańskich  był  od lat dr Jan Kwaśniewski. Odsądzony 'od czci i wiary' ma jednak swych wyznawców - zwłaszcza w zrzeszeniu Optymalni, którzy dokumentują przez praktykę, że taka dieta pomaga w wielu przypadkach. Obecnie poglądy Kwaśniewskiego powracają do łask, zwłaszcza gdy nawet oficjalna nauka zmieniła  konfigurację piramidy żywieniowej i pokazała mit cholesterolowy. O Optymalnych i doktorze Kwaśniewskim dodaję informację na końcu tego artykułu).
Ten zwrot
w piramidzie żywieniowej i traktowaniu tłuszczów opisano parę lat temu w naszych portalach spoza mainstreamu medycznego jak np.:

http://nowadebata.pl/2012/02/18/wspolczesne-nauki-o-zywieniu-nie-maja-wiele-wspolnego-z-nauka-wywiad-z-gary-taubesem-czesc-1/

http://nowadebata.pl/2012/02/24/tlusta-dieta-jest-najzdrowsza-wywiad-z-gary-taubesem-czesc-2/   

http://nowadebata.pl/2011/02/21/tluszcze-nasycone-a-choroby-serca-wczesne-badania-nad-hipoteza/

http://nowadebata.pl/2011/03/06/nauka-w-komisjach-czyli-polityczne-korzenie-hipotezy-tluszczowo-cholesterolowej/   )

Tamże były dyskusje nt. cholesterolu -

http://nowadebata.pl/2011/06/30/5-powodow-zeby-nie-martwic-sie-poziomem-cholesterolu/

Zatem, kolejnym kontrapunktem do diet wegańskich jest ich błędne uprzedzenie do tłuszczów zwierzęcych.

Temat ten był parokrotnie poruszany w naszym serwisie, np. w art.: Olej czy smalec, O tłuszczach raz jeszcze., 11 kłamstw, Cholesterol (także zakładka w Mity sercowe), ..., ale by to jakoś podsumować i częściowo uzupełnić posłużę się poniższymi fragmentami artykułów.

Czy diety tłuszczowe i białkowe szkodzą?

Z ww. art.  "11 kłamstw" czyli mitów:

...

2. Tłuszcze nasycone są złe dla Ciebie

Kilka lat temu postanowiono, że epidemia chorób serca spowodowana była  jedzeniem zbyt dużej ilości tłuszczu, w szczególności tłuszczów nasyconych. [wdrażanie tego mitu rozpoczęło się już przed wojną i miało powiązania polityczno-przemysłowo-ideologiczne,  np. lobbing przemysłu zbożowego].

To opiera się na bardzo wadliwie wykonanych  badaniach i decyzjach politycznych, które już okazały się całkowicie błędne.

W dużym artykule przeglądowym opublikowanym w 2010 spojrzano na 21 badań epidemiologicznych wykonanych w sumie na 347,747 osób. Ich wyniki: nie ma absolutnie żadnego związku pomiędzy tłuszczami nasyconymi i chorobami serca (6).

Pomysł, że tłuszcze nasycone zwiększają ryzyko chorób serca był niesprawdzoną teorią, która stała się jakoś  obiegową „mądrością” (7).

[ten temat szeroko omawia książka Why We Get Fat, (Dlaczego Tyjemy), a także nasze rodzime źródła jak np. niektóre artykuły (powtarzam) na http://www.bioslone.plhttp://nowadebata.pl , w szczególności http://nowadebata.pl/2012/02/18/wspolczesne-nauki-o-zywieniu-nie-maja-wiele-wspolnego-z-nauka-wywiad-z-gary-taubesem-czesc-1/ i  http://nowadebata.pl/2012/02/24/tlusta-dieta-jest-najzdrowsza-wywiad-z-gary-taubesem-czesc-2/]

Jedzenie tłuszczów nasyconych podnosi ilość HDL ( "dobrego") cholesterolu we krwi i zmiany stężenia LDL od małego, gęstego LDL (bardzo złego) do dużych wartości LDL, który jest łagodny (89).

Mięso, olej kokosowy, ser, masło ... nie ma absolutnie żadnego powodu, aby obawiać tych pokarmów.

Główny wniosek: Nowsze badania wykazały, że tłuszcze nasycone nie powodują chorób serca. Naturalne pokarmy, które są bogate w tłuszcze nasycone są dla ciebie dobre.

[
dalej dodałem jeszcze apendyks do tego punktu i dalszych traktujących o cholesterolu pod tytułem co z tym cholesterolem? -
z jednego z biuletynów Ł. Kinga]
.

5. Pożywienie niskotłuszczowe jest  dobre dla ciebie   

Czy wiesz, jak smakują codzienne potrawy, gdy pozbawisz je wszystkich tłuszczów?

Cóż  - smakują jak tektura. Nikt nie chce go jeść.

Producenci żywności o tym wiedzą i dlatego dodają inne rzeczy do kompensowania braku tłuszczu.

Zazwyczaj są to substancje słodzące - cukier, syrop kukurydziany o wysokiej zawartości fruktozy lub sztuczne słodziki, takie jak aspartam.

Dojdziemy do cukru za ​​chwilę, ale chcę podkreślić, że choć sztuczne słodziki nie mają kalorii, dowody nie wskazują, że są one dla was lepsze niż cukier.

W rzeczywistości, wiele badań obserwacyjnych wskazują spójny, bardzo istotny związek aspartamu z różnymi chorobami, takich jak otyłość, zespół metaboliczny, cukrzyca, choroby serca, porodu przedwczesnego i depresji (242526).

http://lepszezdrowie.info/aspartam.htmhttp://lepszezdrowie.info/Gorzka_prrawda.htm,...]

W tych produktach niskotłuszczowych, zdrowe naturalne tłuszcze są zastępowane przez substancje, które są bardzo szkodliwe.

Główny wniosek: niskotłuszczowe produkty to zazwyczaj wysoko przetworzone produkty zawierające dużo cukru, syrop kukurydziany lub sztuczne słodziki. Są one bardzo niezdrowe.

7. Węglowodany powinny być Twoim największym źródłem kalorii

Pogląd głównego nurtu to, że każdy powinien jeść pokarmy niskotłuszczowe, a z węglowodanów pozyskiwać około 50-60% wszystkich kalorii.

Ten rodzaj diety zawiera wiele ziaren i cukrów, z bardzo małą ilością tłustych pokarmów, takich jak mięso i jajka.

Taka dieta może być dobra dla niektórych osób, zwłaszcza tych, które są naturalnie chude.

Ale dla tych, którzy są otyli, mają zespół metaboliczny i cukrzycę, taka ilość węglowodanów jest wręcz niebezpieczna.

To aktualnie gruntownie przebadana zależność.  Niskotłuszczowa i wysokowęglanowa  dieta została porównana do niskowęglowodanowej, o wysokiej zawartości tłuszczu diety w wielu badaniach z randomizacją.

Wyniki konsekwentnie opowiadają  się za dietą z niską zawartością węglowodanów o wysokiej zawartości tłuszczu (343536).
[temat szeroko omówiony w http://nowadebata.pl/2012/02/24/tlusta-dieta-jest-najzdrowsza-wywiad-z-gary-taubesem-czesc-2/, patrz też Mit  cukrów wolnych].

Główny wniosek: dieta niskotłuszczowa z dużą ilością węglowodanów jest nieudanym zaleceniem,  co udowodniono wielokrotnie.

9. Diety Low Carb (niskowęglowodanowe) są niebezpieczne.

Osobiście wierzę, że diety o niskiej zawartości węglowodanów, mogą być potencjalnym lekarstwem na wiele najczęstszych problemów zdrowotnych w krajach zachodnich.

Dieta niskotłuszczowa rozpowszechniana na całym świecie jest dość bezużyteczna wobec wielu z tych chorób. To po prostu nie działa.

Jednak diety niskowęglowodanowe (demonizowane przez dietetyków i media) wielokrotnie pokazywały, że  prowadzą do znacznie lepszych wyników.
[ta wiedza naszych babć i matek zawierała się w popularnym powiedzeniu: kluchy tuczą].

Każde badanie z randomizacją wykonane na diecie niskowęglowodanowej pokazuje, że uzyskujemy:

1. Większą redukcję tkanki tłuszczowej niż  w diecie o niskiej zawartości tłuszczu, choć  na niskowęglowodanowej diecie ludzie mogą jeść tyle, ile chcą (4142).

2. Znacząco niższe ciśnienie krwi (4344).

3. Niższy poziom cukru we krwi i redukcję objawów cukrzycy - znacznie większą niż dla diety o niskiej zawartości tłuszczu (45464748).

4. Zwiększenie HDL (dobry cholesterol) (4950).

5. Niższy poziom trójglicerydów -  znacznie więcej niż dla diety o niskiej zawartości tłuszczu (515253).

6. Zmianę wzorca LDL (złego cholesterolu) z małych, gęstych (bardzo złych) struktur do struktur dużych LDL, które są łagodne (5455).

7. Diety z niską zawartością węglowodanów są także łatwiejsze do utrzymania, prawdopodobnie dlatego, że nie wymagają one ograniczenia kalorii i bycia głodnym przez cały czas. Więcej ludzi w grupach diety niskowęglowodanowej utrzymało ją do końca badań (5657).

Wielu pracowników służby zdrowia, którzy powinni mieć na uwadze nasze dobro, ma czelność twierdzić, że te diety są niebezpieczne, by nadal handlować swoim nieudanym dogmatem niskotłuszczowym, mimo że wpływa on na pogorszenie zdrowia większej ilości ludzi, niż tych, którym pomaga.

Główny wniosek: niskowęglowodanowe diety są najzdrowsze, to najprostszy i najbardziej skuteczny sposób, aby schudnąć i wyeliminować choroby metaboliczne. To jest fakt naukowy.

11. Diety wysokotłuszczowe tuczą

Wydaje się, jakby intuicyjnie, że jedzenie tłuszczu sprawi, że przytyjesz.

Substancje, które zbierają się pod naszą skórę i czynią że  wyglądamy „okrągło” to  tłuszcz. Więc ... jedzenie tłuszczu powinno dać naszym ciałom jeszcze więcej tłuszczu.

Ale to nie jest takie proste. Pomimo, że tłuszcze mają więcej kalorii na gram niż węglowodany lub białka, diety o wysokiej zawartości tłuszczu nie czynią ludzi tłustymi.

Jak w wielu przypadkach, to zależy od kontekstu. Dieta, która jest bogata w tłuszcz i bogata w węglowodany tuczy, ale nie ze względu na tłuszcz.

W rzeczywistości, diety, które są bogate w tłuszcze (i mają mało węglowodanów) powodują znacznie większą utratę tłuszczu niż diety, które mają niską zawartość tłuszczu (626364).  Czyli - pomagają w odchudzaniu!

...

Z  artykułu "Witaminy i EBM"

Wegetarianie i weganie też zresztą powinni uważać. W jednym z ostatnich badań dotyczących wegetarian niedostateczny poziom B12 stwierdzono u 62% kobiet w ciąży z tej grupy, u 25% do 86% dzieci na diecie wegetariańskiej, wśród 21 do 41% młodzieży i aż u 11-90% osób w podeszłym wieku [3].

W miarę upływu lat mocno rośnie ryzyko niedoborów B12 (bo i choroby i leki ...). Znane są opisy pacjentów z depresją, których stan nie ulegał poprawie po leczeniu konwencjonalnym, ale dopiero po podaniu witaminy B12 [131]. Typowo, niedobór witaminy B12 objawia się niedokrwistością makrocytarną (za niska hemoglobina, za duża krwinka czerwona) i jeśli tak jest, to dobrze, bo doprowadza do śledztwa i wykrycia braków. Gorzej, jeśli uszkodzenia układu nerwowego pojawiają się wcześniej podstępnie. Najpierw są to drętwienia i parestezje w stopach. Później - jeśli nie uzupełni się niedoborów - mogą to być przeróżne zaburzenia psychiczne [132,133]. Zaburzenia funkcji mózgu i nerwów mogą być poważne i niestety, trwałe.
 

Źródła do tej części - kliknij w niebieskie przypisy - są linkami, oraz:

[3]
Pawlak R, Parrott SJ, Raj S, Cullum-Dugan D, Lucus D., How prevalent is vitamin B(12) deficiency among vegetarians? Nutr Rev. 2013 Feb;71(2):110-7. doi: 10.1111/nure.12001. Epub 2013 Jan 2.
[131] Susan Hanna, Leonard Lachover, R. P. Rajarethinam, Vitamin B12 Deficiency and Depression in the Elderly: Review and Case Report Prim Care Companion J Clin Psychiatry. 2009; 11(5): 269–270.
[132]
Herrmann W, Lorenzl S, Obeid R, Review of the role of hyperhomocysteinemia and B-vitamin deficiency in neurological and psychiatric disorders--current evidence and preliminary recommendations], Fortschr Neurol Psychiatr. 2007 Sep; 75(9):515-27.
[133] Durand C, Mary S, Brazo P, Dollfus S , Psychiatric manifestations of vitamin B12 deficiency: a case report, Encephale. 2003 Nov-Dec; 29(6):560-5.
 

Apendyks do p. 2 - co z tym cholesterolem?
(chociaż o cholesterolu znajdziesz dużo więcej informacji, np.
w
Mity sercowe, to dokładam jeszcze poniższe)

Straszenie, że diety niskoweglowodanowe wywołają podniesienie cholesterolu a z tego powodu arteriosklerozę lub zawał ... mija się z prawdą.

1 — Hipercholesterolemia wykształca się TYLKO na skutek nieprawidłowości genetycznych w komórkach.

Nieprawidłowości te polegają na uszkodzeniu receptora dla frakcji LDL.

Polega to na tym, że komórki nie mogą pobrać z krwi właściwej ilości cholesterolu, który się im dostarcza.

Skoro komórki nie pobierają cholesterolu (którego potrzebują), a wątroba wciąż go wytwarza, z roku na rok jego ilość we krwi rośnie – do poziomu 400, a nawet 1000 mg/dL.

Tymczasem „eksperci” od weganizmu wkładają słuchaczom do głowy oświadczenia pędem mijające się z prawdą.

Zaznaczę, że nie odradzam weganizmu. Każdy sam decyduje o tym, co kładzie na talerz.

Tylko krew się w żyłach burzy, jak się słyszy uzasadnienia niektórych miłośników czystego weganizmu. Czuję się zobowiązany, aby przegonić chmury nieprawdy znad pewnych tematów dotyczących zdrowia, co też czynię.

Wiadomo, wszystko ma swoje plusy i minusy, tak samo żywienie doktora Kwaśniewskiego (bogate w tłuszcz i produkty zwierzęce), jak i doktor Dąbrowskiej (ubogie w tłuszcz i produkty zwierzęce).

Lecz obie strony w jednym MUSZĄ się zgadzać: muszą opierać swoje uzasadnienia na prawdzie – faktach.

Dzięki temu mamy szansę ŚWIADOMIE podjąć decyzję o tym, którą drogę w żywieniu obieramy.

2 — Miażdżyca nie zaczyna się od podwyższonego poziomu cholesterolu. Cholesterol zaczyna się odkładać w naczyniach dopiero w końcowym stadium choroby naczyniowej!

Więc oczywistym absurdem jest myśleć o cholesterolu jako przyczynie chorób serca . . .

Prawie tylko cholesterol się obwinia za zawały. A czy ktoś wie, że czynników ryzyka dla zawału serca . . . jest około 370?

Czynnikiem większym od cholesterolu jest palenie papierosów, nadużywanie alkoholu, dna moczanowa, cukrzyca, ciągły stres, brak aktywności ruchowej, otyłość (spowodowana nadmiarem węglowodanów w jadłospisie) – i wiele innych.

A cholesterol? Tylko 1% cholesterolu znajduje się w blaszce miażdżycowej.

3 — Nauki medyczne od dziesiątek lat tłumaczą, że żywienie ma znikomy wpływ na całkowity poziom cholesterolu we krwi, to znaczy nie większy niż 5-10%.

W dodatku, jeśli pożywienie rzeczywiście wpłynie na poziom cholesterolu, to tylko na krótki czas (dzień, dwa, trzy).

Dodać tu trzeba, że mówimy o prawdziwym pożywieniu.

Prawdziwe oznacza nie margarynę, tylko masło, nie olej rafinowany, tylko olej tłoczony na zimno – i trzymany w zimnych warunkach (lodówce),  nie chipsy z paczki, tylko plastry ziemniaka osobiście skrojone, podsmażone na smalcu,  także tłuszcz zwierzęcy (np. z mięsa), tłuszcz roślinny (np. z orzechów), i inne.

Innymi słowy, prawdziwe jedzenie – nieprzetworzone jedzenie – nie wybije nikomu cholesterolu pod niebo.

Podobnie też cukru we krwi, lecz to inna historia...

Krytyka diety wysokowęglowodanowej

Powyżej mieliśmy już sporo przyczynków do tej krytyki, ale dalej podam obszerne fragmenty z jeszcze obszerniejszego materiału opublikowanego w Biuletynach Zdrowia..

Amatorskie artykuły o zdrowiu (a do niedawna i 'naukowe') wmawiają nam, że nasycone tłuszcze zwierzęce są szkodliwe dla serca. Tymczasem nauka jednoznacznie wyjaśnia, że nic dalszego od prawdy — że tłuszcze to właśnie najlepsze, co może być dla serca. W książce Życie bez chleba doktor Lutz i jego współautor piszą:

Węglowodany mają bardzo niewielki udział w procesach energetycznych pod trzymujących czynności serca, a preferowanym przez nie źródłem energii jest tłuszcz nasycony. Tak więc odżywiając się pokarmem wysokowęglowodanowym, odmawiamy sercu właśnie tego, co jest mu najbardziej potrzebne”.
[C.B. Allen, W. Lutz, Życie bez chleba, Jak dieta uboga w węglowodany może uratować życie, wyd. 1, s. 76]

Kolejny ciekawy przykład:
Wartość energetyczna związków organicznych nie jest jednakowa. Najmniej energii dostarcza utlenianie węglowodanów [podkr. moje] (średnio 17 kJ z 1 g), ale są to związki ‘wygodne w użyciu’, bo łatwo reagują. Tłuszcze dostarczają największych ilości energii [podkr. moje] (średnio 38 kJ z całkowitego utleniania 1 g) i są związkami najlepiej nadającymi się na materiały zapasowe”.
[W. Lewiński, Anatomia i fizjologia człowieka, wyd. 2, s. 190]

Geneza teorii o szkodliwości tłuszczów jest komiczna. 
Naukowcy, oczywiście pod wpływem i naciskiem ze strony dwóch największych przemysłów świata (farmaceutyczny i spożywczy) zrobili eksperyment na królikach i wykryli, że spożycie tłuszczów zwiększa u nich między innymi ryzyko chorób serca. Zabawna sprawa, bo królik to stuprocentowy roślinożerca. Dla jego układu pokarmowego cholesterol to trucizna.
Człowiek natomiast to typowy wszystkożerca, ... I pytam się: jak można zalecenia dla ludzi, wszystkożerców, opracowywać na podstawie badań na królikach, roślinożercach?

Zatem nauka jest jednomyślna: węglowodany nie są najlepszym, ani nawet preferencyjnym źródłem energii dla człowieka. Są nim tłuszcze. Co znaczy, że węglowodany nie mogą być głównym składnikiem właściwego jadłospisu! Potwierdzenie nauki znajdujemy na każdym kroku w prawdziwym życiu . . .

Nadmiar węglowodanów zapowiada cukrzycę. Człowiek, aby optymalnie funkcjonował, musi mieć zdrowy poziom glukozy (cukru) we krwi. Przy obecnym jedzeniu, a jest ono na ogół wysokowęglowodanowe, nietrudno doprowadzić do tego, że tej glukozy mamy we krwi za dużo. Jeśli jest jej za dużo, sieje spustoszenie w organizmie niczym potężne tornado w małym miasteczku. Uszkadza np. układ nerwowy. Dlatego właśnie osoby z cukrzycą łatwo rozdrażnić i stają się nieznośne, czasem nawet wykazują nieracjonalne zachowanie.
Lecz to nie wina umysłu, a układu nerwowego podrażnionego przez nadmiar glukozy, której przyczyną jest nadmiar zjadanych węglowodanów. Ponadto nadmiar glukozy skutkuje uszkodzeniem, zaburzeniem czynności i niewydolnością różnych narządów, szczególnie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych.

Jeśli systematycznie spożywamy dużo węglowodanów (a często w jednym posiłku przekraczamy 100 gramów — więcej niż zdrowa, całodniowa ilość!), powstaje tzw. insulinooporność. Organizm przestaje radzić sobie z obniżaniem glukozy. Efekt: cukrzyca typu II.

Szczególnie na śniadanie organizm nie lubi i nie chce węglowodanów, zwłaszcza węglowodanów przetworzonych, takich jak wyroby cukiernicze; oraz węglowodanów bardzo skupionych procentowo, takich jak wyroby piekarnicze.
Wynika to z tego, że rano u każdego człowieka występuje lekko zwiększona oporność na insulinę. Po zakończeniu procesu trawienia końcowym wynikiem spożycia posiłku bogatego w węglowodany jest wzrost stężenia glukozy we krwi. Wiadomo, że krew nie może być słodka (glukoza to cukier). Dlatego organizm czym prędzej musi wysłać glukozę z krwi do komórek lub, jeśli komórki, magazyn wątrobowy i mięśniowy są przepełnione, przetworzyć na kwasy tłuszczowe i odłożyć w tkance tłuszczowej. Jeśli wzrasta stężenie glukozy, natychmiast wzrasta stężenie insuliny, której zadaniem jest przemieścić glukozę do komórek. Jednak wczesnym rankiem komórki stawiają opór.  Więc trzustka musi wyrzucić więcej insuliny niż normalnie, aby zmusić komórki do wpuszczenia glukozy do środka.  Trzustka jest więc zmuszona do cięższej pracy.

Organizm człowieka nie został przystosowany do tego, aby funkcjonować na węglowodanach. Jeśli przyrównamy człowieka do samochodu, to węglowodany nie są paliwem, który go napędza. Owszem, człowiek jest na tyle cudownym dziełem stworzenia, że pojechać — pojedzie. Tyle tylko, że jazda ta nie obędzie się bez uszkodzeń. A to dlatego, że silnik pojazdu zwanym człowiekiem najlepiej pracuje na niewielkiej ilości węglowodanów, a więc na dużej ilości naturalnych tłuszczów i białek. Bo widzisz, dużo węglowodanów przeciąża delikatną trzustkę, tak jak słabej jakości paliwo przeciąża silnik w samochodzie. Zaznaczam: nie jest to niczyja opinia, lecz fakt.
Naukowy podręcznik medyczny pt. Scientific Foundations of Biochemistry in Clinical Practice (w wolnym tłumaczeniu: Naukowe podstawy biochemii w praktyce klinicznej) wyjaśnia:
tylko 1% trzustki jest zdolny do przetwarzania węglowodanów. To nie pomyłka — to jeden procent. Pozostałe 99%, prawie cała aktywność biologiczna trzustki, powinna przetwarzać pożywienie tłuszczowe i białkowe. Zawsze tak było.
Węglowodany (nie tłuszcze) powodują otyłość. W książce Textbook of Medical Physiology czytamy, że insulina (odpowiedź na węglowodany) prowadzi do odkładania tłuszczu w istniejącej już tkance tłuszczowej . . . czytamy też, że przy nieobecności insuliny odkładanie się tłuszczu jest zablokowane . . . a co najlepsze, czytamy też, że efektem końcowym ograniczenia węglowodanów jest spalanie własnego tłuszczu na energię!

Sądzimy, że tyjemy od jedzenia tłuszczu. Nie, tłuszcz z pożywienia nie odkłada się w tkance tłuszczowej organizmu. Nie ma szlaku metabolicznego, który na to pozwala. Co więcej: właśnie kiedy jemy tłuste produkty . . . przestajemy tyć. Biochemia Harpera na stronie 171 stwierdza, że tak jest:
Duże spożycie tłuszczu hamuje lipogenezę [tworzenie i odkładanie się tłuszczu] w tkance tłuszczowej”.

Nie ma związku między ustalonym indeksem glikemicznym pożywienia a indeksem
insulinowym [ilością wyprodukowanej insuliny jako odpowiedź na węglowo dany zawarte w posiłku]”.
...
Nie daj się oszukać, że węglowodany złożone są zdrowsze i nie zagrażają zdrowiu. W nadmiarze — powyżej 70 gram na dobę — owszem, zagrażają tak samo, jak proste.

Organizm człowieka sam potrafi wytwarzać glukozę wedle zapotrzebowania — z tłuszczu i białek, tym samym utrzymując glukozę we krwi na perfekcyjnym poziomie. Ponadto podręczniki fizjologii stwierdzają, że nawet po pięciu tygodniach kompletnej głodówki (pijąc tylko wodę), u przeciętnego człowieka poziom glukozy we krwi pozostaje stabilny! Już samo to sugeruje, jak niewiele potrzebujemy węglowodanów na dobę.

W Textbook of Medical Physiology w sekcji o metabolizmie i termoregulacji maluje obraz prawdy, a wygląda ona tak:
Węglowodany spowalniają metabolizm w przeciwieństwie do tego, co się dzieje poprzez konsumpcję naturalnych źródeł tłuszczów i białek”.

„Cukier w przebraniu” mam na myśli żywność: pieczywo, owoce, ziemniaki, ryż i inne, głównie skrobiowe produkty. To wszystko są źródła węglowodanów, a pamiętajmy, że węglowodany to inna — bardziej ogólna — nazwa dla cukrów! Wszystkie one kończą we krwi jako glukoza.
Biedna trzustka, która w jednym tylko procencie ma możliwość przerabiania cukrów, jest zmuszona się z tym uporać.

Zatem widać zalecenia dla diety niskowęglowodanowej (low carb) albo po prostu żywienia ubogiego w węglowodany.
To twoja przepustką do zdrowia.
Piękno takiego żywienia polega na tym, że — przeciwnie do zmyślnych i głupich diet — jest proste, najprostsze pod słońcem. Wystarczy bowiem zapamiętać jego istotę:

Ogranicz ilość spożywanych węglowodanów do 70 gram na dzień
.

Inne pokarmy możesz spożywać wedle apetytu. To najważniejsza informacja, jaką trzeba znać przy żywieniu ubogim w węglowodany. Tylko tyle! Nie przekraczać 70 gram węglowodanów na dobę. Dieta uboga w węglowodany to najlepszy sposób żywienia dla człowieka — jedyny słuszny; jedyny, który zapewnia doskonałe zdrowie.
[Przypominam - to radykalne stwierdzenie cytuję za podanym źródłem, ale - moje
zdanie, nie tak radykalnie - zgadza się z nim. Czytaj dalej]

70 gram na dobę — skąd się wzięła ta liczba wzięła? Z doświadczenia jednego z najbardziej znanych rzeczników diety ubogiej w węglowodany: doktora Wolfganga Lutza. Zasadność takiego żywienia i liczbę 70 gram na dobę doktor Lutz weryfikował przez czterdzieści lat praktyki medycznej. Tyle gramów było potrzeba, aby samą tylko zmianą żywienia ulżyć chorym pacjentom w tym, co im dolega.

Historia piramidy żywieniowej jest iście ciekawa i ma mocne powiązanie z przemysłem zbożowym . . . oraz farmaceutycznym.
Więc podobnie, jak wiele popularnych i utartych teorii, tak też piramida jest politycznie poprawna, a naukowo — błędna....
Narzucane przez WHO  zalecenia, a klęka przed nimi świat, to kompletna porażka. Wystarczy przyjrzeć się rzeczywistości.
Czy powstrzymały inwazję chorób zwyrodnieniowych lub metabolicznych? Czy spada odsetek chorych na nadciśnienie, cukrzycę, nadwagę, serce? Żywienie bogate w węglowodany i ubogie w tłuszcze niepodzielnie panuje od dekad. Gdyby było właściwe człowiekowi, to tak — odsetek ten by spadał. Lecz jest na odwrót. Z dekady na dekadę stan zdrowia społeczeństwa się pogarsza. Bo piramida żywieniowa stoi na głowie.

To, czego każe nam się jeść najwięcej (węglowodany), powinniśmy jeść najmniej. A to, czego nam się zabrania (naturalne tłuszcze i białka), powinno być głównym składnikiem jadłospisu. Lecz takie zalecenia w ogóle mnie nie dziwią. Jak wyjaśniłem, tworzenie piramidy zostało przyćmione przez powiązania finansowe dwóch gigantycznych przemysłów: farmaceutyczny i zbożowy. Trzeba zauważyć, że WHO nie jest twórcą piramid. WHO je zatwierdza, a tworzy między innymi Departament Rolnictwa USA, odpowiednik polskiego Ministerstwa rolnictwa i rozwoju wsi. Wytyczne są rozważane przez europejskie oddziały kilku organizacji oraz wdrażane w życie w Unii Europejskiej. Opisuję to ogólnikowo, aby nie wdawać się w nudne szczegóły. Istnieje bowiem wiele form upowszechniania wytycznych. Globalizacja i wspólna polityka zdrowotna Unii Europejskiej skutkuje ustaleniem zbliżonych zaleceń żywieniowych we wszystkich jej krajach.
Natomiast na co trzeba zwrócić uwagę, to fakt, że Departament Rolnictwa USA (twórca piramidy) nie jest organizacją zdrowia publicznego. Jeśli zgłębimy się w historię jego powstania, to odkryjemy coś, co powinno dać do myślenia. Otóż departament ten utworzył ówczesny prezydent Abraham Lincoln. Pierwotnym założeniem było, aby wspomóc rolników. „Wspomóc” w tym wypadku znaczy „wspomóc sprzedaż produktów rolnictwa”. Dlatego wszelkie wytyczne żywieniowe tworzone przez tę organizację służą rozwojowi ekonomicznemu — promocji i sprzedaży produktów rolnych społeczeństwu Stanów Zjednoczonych oraz krajom reszty świata. Prościej mówiąc, celem jest sprawić, aby jak najwięcej ludzi jadło produkty wytwarzane przez rolników, a nie — jak się sądzi — aby społeczeństwo mniej chorowało i żyło dłużej.
Trzeba być ostatnim lemingiem, aby powierzać swoje zdrowie organizacjom rządowym.
Przykre to, ale prawdziwe.
Wszyscy farmerzy wiedzą, że aby pogrubić dowolne zwierzę, wystarczy zwiększyć im podaż węglowodanów. Byłoby to świadectwem braku rozsądku, gdyby się nie zastanowić, czy podobnie nie jest u ludzi? Ano jest.

Nie chodzi o to, aby węglowodany całkowicie wykreślić z jadłospisu. Spokojnie, to nie Atkins. Dieta Atkinsa wprawdzie jest bliska nauce, lecz zawiera lukę: jej twórca za bardzo demonizuje węglowodany. Trzeba rozumieć, że są to związki człowiekowi potrzebne, tylko we właściwej ilości: nie za dużo, nie za mało. Ile dokładnie — do 70 gram na dobę.
Wracając do podziału na „lepsze” i „gorsze” węglowodany. Lepsze to owoce i warzywa: kapustne, cebulowe, większość liściowych i dyniowate. Gorsze to wszystko, co nie jest owocem i warzywem. Głównie produkty skrobiowe i zbożowe — i oczywiście wyroby cukiernicze, ale o tym wspominać nie muszę.

Doktor Lutz odkrył, że jeśli trzymamy się ograniczenia węglowodanów do 70 gram na dobę, dla zdrowia niewielka jest różnica, czy to będą węglowodany lepsze (owoce i warzywa) czy gorsze (produkty skrobiowe i zbożowe).

Basic Medical Biochemistry:
Kwasy tłuszczowe [naturalne tłuszcze] są głównym paliwem [źródłem energii] dla człowieka, ponieważ organizm utlenia [spala] więcej tłuszczów niż innych substancji. Z tłuszczów zużywanych jest 540 kalorii w okresie 12 godzin w stanie spoczynku w porównaniu do 280 kalorii z glukozy [węglowodanów] lub 80 kalorii z aminokwasów [białek]”. [M. Lieberman, A.D. Marks, Basic Medical Biochemistry, A Clinical Approach, wyd. 4, sekcja 4, rozdział 19]

A oto, co znajdziemy zakopane w Textbook of Medical Physiology na stronie 821:
„[…] Prawie całe zapotrzebowanie organizmu na energię może być zapewnione przez utlenianie [spalanie] przetransportowanych wolnych kwasów tłuszczowych [naturalne tłuszcze] – bez zużywania węglowodanów lub białek jako źródło energii”.
[A.C. Guyton, J.E. Hall, Textbook of Medical Physiology, wyd. 12, s. 821]

Kolejne naukowe potwierdzenie, że węglowodany nie są najlepszym źródłem energii, tym razem z Biochemia, Krótki kurs — najlepszego podręcznika biochemii na świecie:
Tłuszcze dobrze nadają się do pełnienia funkcji paliwa komórkowego, ponieważ są bardziej zredukowane niż węglowodany, tj. atomy węgla są połączone z atomami wodoru i innymi atomami węgla, a nie z atomami tlenu jak w węglowodanach”.
[J.L. Tymoczko, J.M. Berg, L. Stryer, Biochemia, Krótki kurs, wyd. 2, s. 194]

Ten sam podręcznik na stronie 273 stwierdza:
Tłuszcze są bardziej wydajnym źródłem energii niż cukry takie jak glukoza [z węglowodanów]”.

Utlenianie kwasów tłuszczowych [spalanie tłuszczów] to podstawowe źródło energii dla wielu tkanek za wyjątkiem ośrodkowego układu nerwowego i krwinek czerwonych”.
[N. V. Bhagavan, Chung-Eun Ha, Essentials of Medical Biochemistry, With Clinical Cases, wyd. 1, s. 191]

Co ciekawe, również Twoje serce preferuje tłuszcze jako źródło energii, nie węglowodany. Wiedziałeś o tym? Tymczasem co nam się wmawia? Żeby unikać tłuszczów, bo szkodą na serce. Parodia.

Jako źródło energii serce zużywa przede wszystkim kwasy tłuszczowe [tłuszcze] – w około 60 do 80%. Resztę energii pobiera z glukozy [węglowodany] i mlecza nu”.
[M. Lieberman, A.D. Marks, Basic Medical Biochemistry, wyd. 4, s. 891]

Wiadomo, że nasze zdrowie jest kontolowane przez stopień naszej odporności. Żywienie bogate w węglowodany hamuje czynność neutrofili - komórek układu odpornościowego, które wychwytują bakterie i inne patogeny, a potem je niszczą.

Itd. itd.  Co do tematu węglowodany a serce - patrz jeszcze dodatek na końcu.

Najkrótsze podsumowanie:

Węglowodany = cukry. To jest najważniejsze, co trzeba zapamiętać. Nie teorie o indeksie glikemicznym, nie podział na proste i złożone. Każdy węglowodan działa tak samo w organizmie: zamienia się w glukozę.

Nadmiar węglowodanów = infekcje grzybicze.
Węglowodany to ich ulubiona substancja macierzysta — najlepszy materiał budulcowy, na którym mogą się szybko rozwijać.

Węglowodany nie są niezbędne. Organizm sam je wytwarza — z białek i tłuszczów — i to w idealnej ilości, bo wedle zapotrzebowania.

Węglowodany (w nadwyżce) są przyczyną  różnych chorób i zmęczenia!

Trzustka . . . została stworzona tak, aby wydzielać insulinę raz lub maksymalnie dwa razy dziennie jako odpowiedź na węglowodany!

Dlatego popularna rada: „Jedz kilka posiłków węglowodanowych dziennie” nie ma naukowego sensu. Dla jak najlepszego zdrowia, powinniśmy jeść maksymalnie dwa posiłki węglowodanowe, w których łącznie na dobę dostarczamy nie więcej niż 70 gram węglowodanów.

Należy zwracać uwagę na to, aby w jednym posiłku nie dominowały węglowodany i tłuszcze jednocześnie.

Energia z węglowodanów niezużyta natychmiast po ich konsumpcji przekształcana jest w tkankę tłuszczową.

Nie bójmy się zdrowych tłuszczów
! 
[tj. zwierzęcych z dobrej hodowli lub z dziczyzny, nieprzetworzonych przemysłowo, do smażenia - wszelkich nasyconych lub jednonienasyconych (mało podatnych na utlenienie), niektórych roślinnych z zimnego pierwszego tłoczenia, nie rafinowanych i nie odbarwianych sztucznie, jakościowego masła a nie margaryn, itp.
To szeroki osobny temat częściowo ujęty w artykułach: Olej czy smalec,
O tłuszczach raz jeszcze (cz.1), O tłuszczach omega, ...)

Dodatek:
Informacja o 'Optymalnych' i doktorze J. Kwaśniewskim -
polskim lekarzu znanym z tak zwanej Diety Optymalnej
, autorem wielu książek:
Żywienie optymalne: zasady i przepisy kulinarne, 1990
Tłuste życie, 1997
Ksia̜żka kucharska: 700 przepisów kulinarnych, 1998
Dieta optymalna, dieta idealna, 2004
Jak nie chorować?, 2017

Optymalizm to pojecie związane z ruchem optymalnych, czyli ludzi hołdujących stylowi życia i diecie opracowanej przez dr Jana Kwaśniewskiego. Piotr Kraus próbuje w swojej książce „Optymalizm” przekroczyć dualizm naszego świata i zaproponować drogę do zmian cywilizacyjnych na świecie. > http://niezaleznatelewizja.pl/otwarte-forum-tematyczne-14-06-2017/

Są cyklicznie organizowane  przez Celinę Chacińsk, autorkę książki „Świadome Odżywienie, świadome życie”, turnusy żywienia optymalnego.
Niezależna Telewizja NTV zarejestrowała rozmowy z uczestnikami tych spotkań. Opowiadają oni o swoich doświadczeniach i przebytych problemach zdrowotnych, które pokonali, także dzięki żywieniu optymalnemu – diecie doktora Kwaśniewskiego. > http://niezaleznatelewizja.pl/otwarte-forum-tematyczne-22-04-2016/

NTV gościło też Optymalnych z Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Optymalnych: Prezesa Stowarzyszenia – Bogdana Tkocza oraz panią Celinę Chacińską (doradcę żywienia optymalnego) i Marka Konopkę (doradca żywienia optymalnego). Rozmowa dotyczy żywienia optymalnego i diety optymalnej w oparciu o prace dr Jana Kwaśniewskiego. Poznajemy także historię pana Marka Konopki i etapy stosowania żywienia optymalnego u niego oraz uzyskane rezultaty co dokumentuje króciutkim klipem filmowym. > http://niezaleznatelewizja.pl/nauka-i-technologia-nowej-ery-13-05-2014/

To że dieta Kwaśniewskiego nie zawsze się sprawdzała wynika zarówno z faktu, że nie ma diety równie dobrej dla każdego,  jak z paru przeoczeń. Można do nich zaliczyć:
- doktor Kwaśniewski zaleca 50 do 55 gramów węglowodanów na dobę. To może być zbyt mało,  wstosunku do ilosci zalecanych przez dra Lutza (do 70 g)
- za dużo różnych źródeł białka; zalecać należy co najwyżej dwa pokarmowe źródła białek na dobę, jedno pochodzenia roślinnego, drugie pochodzenia zwierzęcego.

Węglowodany a serce

Doktor Jan Kwaśniewski, dał krótko uchwytny i obrazowy zarys zagadnienia w swojej książce Tłuste życie; napisał:

„Czy zdrowe serce potrafi wykorzystywać, tzn. spalać, węglowodany? Nie! Nie potrafi. W komórkach zdrowego serca nie ma enzymów (maszyn) do spalania węglowodanów, ani enzymów do przetwarzania węglowodanów w inny sposób. Jeśli w piekarni nie ma pieca, to zawsze znaczy, że tam się chleba nie wypieka. Jeżeli w komórkach mięśnia sercowego nie ma enzymów (maszyn) do spalania węglowodanów, to tak samo oznacza, że w tych komórkach, w tym sercu, żadne węglowodany spalane być nie mogą. Jeżeli w sercu nie ma enzymów, które zdolne są zamieniać kwas pirogronowy w kwas mlekowy, to bezspornie oznacza, że i w ten sposób serce nie może wytwarzać energii.
Co się dzieje, gdy serce musi korzystać z węglowodanów, tj. mniej wydajnego źródła energii? A musi to czynić wówczas, gdy organizm nie może dostarczyć mu paliw lepszych? Takie serce z konieczności buduje bardzo liczne enzymy do spalania tego gorszego paliwa. Enzymy te zajmują dużą objętość i serce musi przerastać, musi stać się chore. A więc przyczyną wyższą prawie wszystkich chorób serca jest niekorzystne odżywianie, zmuszające serce do spalania tego, czego spalać nie powinno”.

[Jan Kwaśniewski, Tłuste życie, Warszawa 1997]

Książka Dieta Dobrych Produktów Ewy Bednarczyk-Witoszek (http://www.dietaoptymalna.com, nie należy mylić z dietą dra J. Kwaśniewskiego, chociaż  miała w niej swoje początki), opisuje podobne podejście, które poprzez swoje rewelacyjne rezultaty  pokazuje zalety włączania tłuszczów  i ograniczania węglowodanów.

Opr. Leszek Korolkiewicz
 

 

Podziekowania dla Ł. Kinga za szereg myśli, które tutaj inkorporowałem

 

 

Za treść i dopasowanie reklam automatycznych nie odpowiadamy. 

 



Wyszukiwarka
lokalna

Także w Komunikaty
 

Zapisz się na 
Biuletyn

(Twoje dane sa całkowicie bezpieczne, za zapis - upominek)

 Leczenie raka - Konferencje Medycyny Holistycznej
Integrative Medical Center - Holistyczne Podejście do Zdrowia Człowieka

Twoja Ochrona Medyczna
Twoja Super Ochrona Medyczna

Zdrowy biznes

 Zdrowie i Fitness
Zobacz na Facebook'u

kawa dla zdrowia

^ Zdrowie ze ^ smakiem

  Widget

Odszkodowania zdrowotne i inne

Otwórz serce

Share

Follow etsaman2 on Twitter

 To jest
 Wow
!

 

 

 


                    Wyszukiwarka lokalna Umożliwia wyszukiwanie wg stopnia dopasowania lub dat (patrz opcje wyników po wyświetleniu). 
                    Google aktualizuje swe indeksowane zasoby co pewien czas, zatem nie zawsze to, co się pokaże jest aktualne. Zawiera reklamy Google
.
  

                         Copyright Leszek Korolkiewicz 2007-18    admin( @ )lepszezdrowie.info   Zastrzeżenie  Licznik:
                     Na tej stronie wykorzystujemy ciasteczka (ang. cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. W każdej chwili możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach swojej przeglądarki.  Korzystanie z naszego serwisu
                         bez  zmiany ustawień dotyczących cookies, umieszcza je w pamięci Twojego urządzenia. Patrz Zastrzeżenie.