Podziekowania dla PerfektArt

Zdrowie, energia, siła i radość.


Startowa
Do nadrzędnej
Nowości
English
Pro
Anty
English articles
O nas
Współpraca
Linki
Polecamy
Ściągnij sobie
Zastrzeżenie


O wapniu

Szeroki temat, który dotknąłem w artykułach Mity sercowe (koniecznie zobacz dla pełniejszego obrazu), Pij mleko, bedziesz kaleką, ...

Poniżej materiał od  Lek.med. Katarzyny Świątkowskiej (kompilacja paru tekstów), w kontekście osteoperozy, serca, alergii,....


Suplementy wapnia

Bardzo popularne i obecne w wielu domach. Niestety, wygląda na to, że czasami mogą być prawdziwym problemem i zagrażać sercu.
Skąd bierze się ich sława? Wapń jest budulcem kości, zębów. A przynajmniej, z tym nam się kojarzy najczęściej. Więc po tabletki z tym pierwiastkiem sięgają osoby zagrożone osteoporozą, lub na nią chorujące. A, i jeszcze alergie. Wielu cierpiących z ich powodu uważa, że tabletki z wapniem to podstawa. Czy słusznie? Raczej nie (44). Jedyne dostępne (tylko cztery) badania potwierdzające jakikolwiek związek (45-47), też wcale nie dotyczyły LECZENIA alergii, czy zmniejszania jej objawów, lecz zapobiegania ich powstawaniu w testach sztucznej prowokacji. I stosowano wtedy znacznie większe dawki preparatów, niż to się powszechnie robi, a do tego też dożylnie.
Krótko mówiąc. Stosowanie wapnia w przypadku alergii, jest uznawane za przesąd.

Osteoporoza, zdrowie kości, to inna kwestia.

Wapń jest nie tylko budulcem. To prawda, w dzieciństwie, młodości, pomaga budować mocniejsze zęby, kości i pomaga utrzymać je w zdrowiu w późniejszym okresie życia.

Ale w sercu, odgrywa kluczową rolę w powstawaniu skurczów, tak samo, zresztą jak i w innych mięśniach. Mało tego. Jest niezbędny do przesyłania wiadomości za pośrednictwem nerwów, czyli do tego, by nerwy mogły „rozmawiać” ze sobą.
I jeszcze jest niezbędny do uwalniania hormonów. Poziom wapnia we krwi dlatego jest ściśle regulowany.
Kości działają tu jako konto w banku. Jeśli brakuje wapnia we krwi, przytarczyce ”każą go wypłacić” z kości, aby uzupełnić niedobory, które mogą nawet zagrozić życiu. I tak, jak z kontem, jeśli wciąż wybieramy i wybieramy z niego środki, zamiast wpłacać, to będzie coraz szczuplejsze. Nie inaczej jest z kośćmi. A spożycie wapnia w polskich gospodarstwach domowych jest (średnio) znacznie niższe od wartości zalecanych i wynosi 540-519 mg,
 co stanowi 58-60% normy (58).

Dlatego wiele osób,  szczególnie kobiet, w trosce o mocniejsze kości, sięga po jego preparaty.

Chciałabym przytoczyć doniesienia z ostatnich lat z badań, na podstawie których wygląda na to, że ta powszechna praktyka nie zawsze przekłada się na zdrowszy organizm.

Bowiem łykanie wapnia można porównać do sytuacji, w której chcielibyśmy zbudować ogrodzenie dokoła domu, i w tym celu byśmy zaczęli kupować cegły i rozsypywać je po podwórku. Będziemy mieli kłopot i bałagan, nie ogrodzenie.

Kilkanaście lat temu zauważono, że osoby sięgające regularnie po preparaty zawierające związki wapnia, częściej mają spore dolegliwości związane z przewodem pokarmowym (5), a ryzyko kamicy nerkowej zwiększa się u nich o około 17-20% (1-4). Co ciekawe, wysoka zawartość wapnia w pokarmach działa odwrotnie, czyli ochronnie (8) w stosunku do tego schorzenia. Ciekawe, nie? Do tego wrócimy.

Największe obawy pojawiły się, w związku z chorobami układu krążenia. Po raz pierwszy w odniesieniu do pacjentów chorujących na nerki. Zaobserwowano, że preparaty wapnia, stosowane u niektórych z nich, w celu zawiązania fosforanów w przewodzie pokarmowym, nasilają zwapnienie naczyń i przyczyniają się do wysokiej umieralności sercowo-naczyniowej (6, 7, 20).

A niedawno, pojawiły się obawy o bezpieczeństwo układu krążenia u osób stosujących suplementy wapnia w związku z profilaktyką i leczeniem osteoporozy (9).

[parę uwag spoza art. Katarzyny Świątkowskiej (z innego źródła):

"
Niespodzianka: suplementacja wapniem nie ma ŻADNEGO pozytywnego wpływu na osteoporozę.
Naukowa książka Textbook of Medical Physiology na stronie 969 wymienia sześć głównych, naukowo uzasadnionych przyczyn osteoporozy. Na liście nie ma niedoboru wapnia.

Dlaczego?
Bo w krajach, gdzie społeczeństwo nie głoduje, z dietą praktycznie wszyscy dostarczają wystarczająco wapnia do zwapnienia kości. I jeśli jeszcze dowalimy wapnia z suplementów . . . . to przedawkowanie praktycznie gwarantowane. Gdzie nadmiar sprawia, że kości stają się KRUCHE, bo wapń nie wpływa na tzw. macierz kostną – od której to zależy ryzyko osteoporozy.
Już nie wspominając o miażdżycy. Blaszka miażdżycowa jest tak twarda, że trzeba by uderzyć młotkiem, aby ją rozbić. Hmm, skąd wapń w tętnicach? Hmm, od nadmiaru wapnia we krwi." ]


Oto badania, które ostatnio „wstrząsnęły światem”… naukowym…i z pewnością dają do myślenia.

2008 rok. British Medical Journal.
1471 zdrowych kobiet, po menopauzie, losowo podzielono na dwie grupy - pierwsza otrzymywała 1 g wapnia / dobę, druga- placebo przez okres 5 lat. Były zdrowe na początku badania. To ważna uwaga. W pierwszej grupie zaobserwowano wzrost o około 40% częstości zdarzeń sercowo-naczyniowych (10). Już tłumaczę. Jako zdarzenie sercowo-naczyniowe rozumiemy zawał serca, udar mózgu czy zgon z powodu chorób serca.

2010 rok - Metaanaliza (to takie podsumowanie różnych badań), trzech badań klinicznych, z udziałem 3861 pacjentów, odnotowano 14% wzrost ryzyka różnych zdarzeń sercowo-naczyniowych po zastosowaniu suplementów wapnia (11), uznano to jednak za nieistotne statystycznie.

Ale inna metaanaliza, też z 2010 roku, przyniosła odmienne wyniki - 11 dużych badań, z udziałem prawie 12 000 osób. Zanotowano 31% wzrost ryzyka zawału serca u osób stosujących suplementy wapnia w celu poprawy stanu kości (12). Kości miały się lepiej. Gorzej było z sercem.

Women's Health Initiative, 2011 rok.
Było największym badaniem porównującym suplementy wapnia z placebo pod kątem wpływu na układ krążenia. Wśród 16 000 kobiet, które w ramach badania, rozpoczęły przyjmowanie wapnia samodzielnie lub w połączeniu z witaminą D3, zaobserwowano wzrost częstości występowania zawałów serca o 22% (14).

Metaanaliza (2011 rok)
obejmująca 28 072 osób, pokazała niezwykłą powtarzalność wyników – wzrost występowania zawału serca o 24% i udaru mózgu o 15% wśród osób którym podawano suplementy wapnia w porównaniu z tymi, które otrzymywały placebo (14).

Placebo jest bardzo przydatne. To taka „oszukana pigułka” . Stosowana, by wyeliminować wpływ psychiki. Ten jest potężny. Tak zwany „efekt placebo”  może odpowiadać aż za kilkadziesiąt procent efektów działania niektórych leków. I dlatego, w najbardziej wiarygodnych badaniach uciekamy się do „podwójnej ślepej próby”. Bo są dwie grupy badane. „Na ślepo”, bo nikt z ochotników nie ma prawa wiedzieć, co łyka.

Ale wracając do wapnia. Mamy też badania obserwacyjne (czyli, bez porównania z placebo),  kiedy przyglądano się grupom ludzi i porównywano to, co im się w tym czasie przydarzało.

2009 rok. Kuopio Osteoporosis Study
10 555 kobiety po menopauzie, wolne od choroby wieńcowej na początku, obserwowano przez 7 lat. Częstość występowania choroby wieńcowej była większa o 24%, w grupie sięgającej regularnie po suplementy wapnia (15).

2012 rok, Badanie z Australii.
602 osoby starsze, poddano codziennej ekspozycji na promienienie słoneczne, ale też wylosowano połowę z nich, której oprócz tego podawano wapń 600 mg / dobę, przez prawie 3 lata. Porównanie ilości zgonów wykazało ich ogólny wzrost o 47% w grupie suplementowanej, a z powodu chorób sercowo-naczyniowych o 76% w grupie nasłonecznianej i suplementowanej (16).

Wyniki powyższych badań pozwalają oszacować,  że wapń w monoterapii zastosowany u 1000 osób w celu poprawy stanu ich kości przez 5 lat,  uchroni 26 osób przed złamaniem, ale jednocześnie spowoduje 14 dodatkowych zawałów serca, 10 udarów i 13 dodatkowych zgonów (12).

EPIC 2012 rok
Słynne badanie, które od kilkunastu lat jest prowadzone w Europie, obejmujące ponad pół miliona ludzi. Głównym jego założeniem była ocena tego, jak różne czynniki środowiskowe (głównie to, co jemy), wpływają na ryzyko rozwoju raka i innych chorób. Między innymi, przyniosło kolejne dowody na to, że wędliny i peklowane mięso nie są zdrową opcją. Wręcz przeciwnie. Ich miłośnicy mają większe ryzyko raka i cukrzycy II typu. Warto o tym pamiętać, kiedy zaopatrujemy lodówkę, czy kupujemy dzieciom tak często lubiane przez nie „paróweczki”.
EPIC wykazało,  że suplementy wapnia przyczyniają się do zawałów serca. Za to wapń zawarty w pożywieniu działa odwrotnie (17). Po średnim czasie obserwacji 11 lat, kobiety spożywające najwięcej żywności bogatej w wapń ( w tym mleka),  miały wyraźnie zmniejszone,  o 30%, ryzyko zawału serca. Za to użytkownicy suplementów wapnia byli nim bardziej zagrożeni. Choć to zależało to od ilości pokarmów bogatych w wapń, które spożywali. Jeśli było ich dużo,  a do tego stosowali suplementy z tym pierwiastkiem, mieli zwiększone ryzyko zawału serca aż o 239%.

AARP Diet and Health Study, 2013 rok
W czasie 12 lat obserwacji,  mężczyźni sięgający regularnie po suplementy wapnia, umierali o 20% częściej z powodu choroby niedokrwiennej serca (42).
Należy też uczciwie zaznaczyć, że znane są również badania,  których wyniki nie potwierdzały obaw związanych z bezpieczeństwem suplementów (23,24, 43).

A jak z nabiałem?
Wygląda na to, że żywność bogata wapń jest korzystna dla zdrowia serca, zmniejsza ryzyko udaru mózgu(19, 28,29),  raka jelita grubego (48-57), oraz cukrzycy II typu (34- 41).
Wytłumaczenie tych różnic?

Jedno z możliwych - Z pokarmów, jest wolno wchłaniany, w przeciwieństwie do tego, duże dawki wapnia, stosowane jako suplementy, powodują gwałtowny i duży wzrost jego poziomu w surowicy krwi (21,22), co może przyczyniać się do tworzenia blaszek miażdżycowych, które nawet do 20% zbudowane są właśnie z wapnia.

Oprócz tego, w pokarmach, wapń występuje w otoczeniu innych pierwiastków i witamin, które są ważne dla jego metabolizmu- przyswajania, wbudowywania do kości. O tym napiszę później.

Są też sugestie, że ochronne na serce działanie pokarmów bogatych w wapń wynika często z tego, po prostu, że jest to nabiał. Kontrowersyjne. Wiem. Mało tego. Niektórzy badacze sugerują, że pewne składniki tłuszczu mlecznego, między innymi, kwasy tłuszczowe pentadekanowy i heptadekanowy są KORZYSTNE dla zdrowia. Na przykład, znane są badania stwierdzające negatywny związek między obecnością w organizmie biomarkerów wymienionych tłuszczów a ryzykiem pierwszego zawału serca (25-27). Z kolei inni sugerują, że większe spożycie zawartego w nabiale kwasu tłuszczowego trans-palmitynowego, przekłada się na mniejsze zagrożenie cukrzyca II typu (31-33). Nieco rewolucyjne. Przecież od lat uważamy, że trzeba, jak tylko się da, unikać tłustego nabiału…

Zdecydowanie nie chciałabym być podejrzewana o interesy z przemysłem mleczarskim
I wiem, że temat jest kontrowersyjny, abstrahując nawet od tego, że wiele osób nie może go spożywać z powodu alergii, lub nietolerancji.
Istnieją badania, w których zauważono związek pomiędzy wyższym spożyciem nabiału przez mężczyzn, a wzrostem ryzyka raka prostaty.
Po drugie. Dużym problemem dla sporej grupy osób jest trądzik.
Panują różne opinie na temat tego, jaką dietę należy stosować, by wspomóc jego leczenie. W świetle badań, skuteczne jest znaczne ograniczenie węglowodanów, a szczególnie unikanie tych o wysokim indeksie glikemicznym. Naprawdę potrafi to czasami pomóc, choć, oczywiście, trądzik to choroba, którą leczy dermatolog. I druga "dietetyczna kwestia", związana z trądzikiem to właśnie nabiał. W niektórych przypadkach pomaga znaczne zmniejszenie jego ilości

Nabiał nie jest też jedynym znanym źródłem wapnia. Choć, nie da się ukryć, najbogatszym. Przeciętna kobieta przed menopauzą, i mężczyzna do 60 r.ż., potrzebują go w ilości około 1000 mg/ dziennie, potem- około 1500 mg. I taką ilość trzeba „nazbierać z pokarmów w ciągu dnia .
Ser żółty - ma aż 800-900 mg w 100g. Ale tutaj sytuację komplikuje zawartość fosforanów, sodu, tłuszczów nasyconych, utrudniających przyswajanie wapnia. Do tego niektóre sery są konserwowane azotynami (E250), które w naszym przewodzie pokarmowym zamieniają się w rakotwórcze nitrozoaminy. Trzeba czytać etykiety.
Mleko - szklanka 200ml, to 240 mg wapnia,  twaróg zawiera 80-90 mg/100g.

Tak, na marginesie, czytając najnowsze badania, naprawdę trudno oprzeć się wrażeniu, że na naszych oczach, powoli, upada kilka mitów dotyczących tłuszczów. [ależ to wiadomo już całkiem dawno - przypis L.K.]

Pozostałe źródła wapnia w diecie i zacznijmy od tych smakowitych.
czekolada mleczna - 250 mg wapnia w tabliczce ważącej 100g, gorzka – 60mg/100g (do tego 150mg magnezu), lody śmietankowe to 120mg w 100g
Króluje mak. Jego suche nasiona to aż 1260 mg/100g (do tego mają prawie 500 mg magnezu), dobrze wiedzieć przed świętami, prawda? Za nim plasuje się sezam niełuskany,  mający 1000 mg/100g, sporo dalej - siemię lniane 250 mg/100g.
Do makowca i innych potraw warto dodać orzechy laskowe – zawierają 225 mg wapnia /100g (i jeszcze mają 150mg magnezu), migdały - 240 mg/100g (do tego 150 mg magnezu), pistacje 135 mg/100g (i do tego 160 mg magnezu) i … niestety orzechy to zawsze sporo kalorii - migdały, słonecznik to 570-580 kcal w 100g, włoskie, laskowe, włoskie, – jeszcze więcej, bo 650-660 kcal/100g . Ale przecież nie musimy ich jeść garściami.
A jeść powinniśmy. W związku ze świętami, wspomnijmy też o figach suszonych - 203mg/100g, suszonych morelach- 140 mg wapnia/100g.
Inne:
sardynki w puszce - około 300 mg (ważne jest też to, że ryby zawierają witaminę D3),
ziarna - soja (suche ziarna) -200mg/100g (do tego 200mg magnezu), tofu -100mg/100g (+100mg magnezu), fasola (suche ziarna )- 85mg/100g (+200 mg magnezu)
„Zielenizna”  i warzywa też zawiera wapń. Ale,  najczęściej, nie damy rady zjeść jej zbyt wiele: zielona pietruszka 190 mg/100g, jarmuż 160 mg/100g,  rukola 150 mg/100g, szpinak -126mg/100g ( + 58mg magnezu), brokuły - 70mg/100g (24 mg magnezu), kapusta kiszona-48 mg/100g, marchew-41mg/100g, przecier pomidorowy -50mg/100g.
Z owoców - pomarańcze, maliny, mandarynki, mają trochę wapnia- 40mg/100g.
Jak widać, ze źródeł roślinnych jest nieco trudniej "uzbierać" w ciągu dnia zalecaną dawkę wapnia, choć,  oczywiście, jest to jak najbardziej możliwe.
Pewne składniki zawarte w pokarmach roślinnych zmniejszają wchłanianie wapnia (szczawiany w liściach wielu roślin, fityniany - w produktach zbożowych z pełnego przemiału i w roślinach strączkowych). Nadmiar tłuszczów nasyconych powoduje tworzenie nierozpuszczalnych i niewchłanianych mydeł . Wchłanianie wapnia u wegetarian ze źródeł roślinnych jest bardziej efektywne, ponieważ ich flora bakteryjna w jelitach po pewnym czasie dostosowuje się i pomaga w przyswajaniu niektórych związków.

I kwestia magnezu. Wapń i magnez działają jak współpracownicy i przeciwnicy. O tym będzie inny artykuł. Bo to temat ważny, ciekawy i niedoceniany.

Źródła

1) Calcium plus vitamin D supplementation and the risk of fractures. N Engl J Med 2006;354:669e83. Jackson RD, LaCroix AZ, Gass M, et al.
2) Committee to Review Dietary Reference Intakes for Vitamin D and Calcium, Tolerable upper intake levels: calcium and vitamin D, pp. 403–56 in Committee to Review Dietary Reference Intakes for Vitamin D and Calcium (2011)
3) Johri, N; Cooper B, Robertson W, Choong S, Rickards D, Unwin R (2010). "An update and practical guide to renal stone management". Nephron Clinical Practice 116 (3): c159–71. doi:10.1159/000317196. PMID 20606476.
4) Urinary tract stone occurrence in the Women's Health Initiative (WHI) randomized clinical trial of calcium and vitamin D supplements. Wallace RB1, Wactawski-Wende J, O'Sullivan MJ, Larson JC, Am J Clin Nutr. 2011 Jul;94(1):270-7.
5) Adverse events from calcium supplementation: relationship to errors in myocardial infarction self-reporting in randomized controlled trials of calcium supplementation. J Bone Miner Res. 2012;27:719e722. Lewis JR, Zhu K, Prince RL.
6) The progression of coronary artery calcification in predialysis patients on calcium carbonate or sevelamer. Russo D, Miranda I, Ruocco C, et al. Kidney Int 2007;72:1255e61.
7) Mortality effect of coronary calcification and phosphate binder choice inincident hemodialysis patients. Block GA, Raggi P, Bellasi A, et al. Kidney Int 2007;71:438e41
8) Dietary factors and the risk of incident kidney stones in younger women: Nurses' Health Study II. Curhan GC1, Willett WC, Knight EL, Stampfer MJ. Arch Intern Med. 2004 Apr 26;164(8):885-91.
9) Calcium supplements: bad for the heart? Ian R Reid, Mark J Bolland Heart 2012;98:895-896 doi:10.1136/heartjnl-2012-301904.
10) Vascular events in healthy older women receiving calcium supplementation: randomised controlled trial. Bolland MJ, Barber PA, Doughty RN, et al. BMJ 2008;336:262e6.
11) Systematic review: vitamin D and calcium supplementation in prevention of cardiovascular events. Wang L, Manson JE, Song YQ, et al. Ann Intern Med 2010;152:315e23
12) Effect of calcium supplements on risk of myocardial infarction and cardiovascular events: meta-analysis. Boll and MJ, Avenell A, Baron JA, et al. BMJ 2010;341:C3691.9
14) Calcium/vitamin D supplements and cardiovascular events: a re-analysis of the Women’s Health Initiative limited access dataset, and meta-analysis of calcium with or without vitamin D. Bolland MJ, Grey A, Avenell A, et al. BMJ 2011;342:d2040.
15) Use of calcium supplements and the risk of coronary heart disease in 52-62-year-old women: the Kuopio Osteoporosis Risk Factor and Prevention Study. Pentti K, Tuppurainen MT, Honkanenc R, et al.Maturitas 2009;63:73e8.
16) Does increased sunlight exposure work as a strategy to improve vitamin D status in the elderly: a cluster randomised controlled trial. Sambrook PN, Cameron ID, Chen JS, et al.,
 Osteoporos Int 2012;23:615e24.
17) Associations of dietary calcium intake and calcium supplementation with myocardial infarction and stroke risk and overall cardiovascular mortality in the Heidelberg cohort of the European Prospective. Investigation into Cancer and Nutrition study (EPIC-Heidelberg). Li Kuanrong, Kaaks R, Linseisen J, et al. Heart 2012.
18) Tang BM, Eslick GD, Nowson C, et al. Use of calcium or calcium in combination with vitamin D supplementation to prevent fractures and bone loss in people aged 50 years and older: a meta-analysis. Lancet 2007;370:657e66.
19) Dietary Intake of Calcium in Relation to Mortality From Cardiovascular DiseaseThe JACC Study Mitsumasa Umesawa, MD; Hiroyasu Iso, MD; Chigusa Date, MD; Akio Yamamoto, MD; Hideaki Toyoshima, MD; Stroke.2006; 37: 20-26; Published online before print December 8, 2005
20) Coronary-artery calcification in young adults with end-stage renal disease who are undergoing dialysis. Goodman WG, Goldin J, Kuizon BD, et al. N Engl J Med 2000;342:1478–83.
21) Green JH, Booth C, Bunning R. Postprandial metabolic responses to milk enriched with milk calcium are different from responses to milk enriched with calcium carbonate. Asia Pac J Clin Nutr 2003;12:109–19.
22) Reid IR, Schooler BA, Hannan SF, et al. The acute biochemical effects of four proprietary calcium preparations. Aust N Z J Med 1986;16:193–7.
23) A prospective study of calcium intake from diet and supplements and risk of ischemic heart disease among men. Al-Delaimy WK, Rimm E, Willett WC, et al. Am J Clin Nutr 2003;77:814–18.
24) Shah SM, Carey IM, Harris T, et al. Calcium supplementation, cardiovascular disease and mortality in older women. Pharmacoepidemiol Drug Saf 2010;19:59–64.
25) Warensjo E, Jansson JH, Cederholm T, et al. Biomarkers of milk fat and the risk of myocardial infarction in men and women: a prospective, matched case-control study. Am J Clin Nutr 2010;92:194–202.
26) Biong AS, Veierod MB, Ringstad J, et al. Intake of milk fat, reflected in adipose tissue fatty acids and risk of myocardial infarction: a case-control study. Eur J Clin Nutr 2006;60:236–44.
27) Warensjo E, Jansson JH, Berglund L, et al. Estimated intake of milk fat is negatively associated with cardiovascular risk factors and does not increase the risk of a first acute myocardial infarction. A prospective case-control study. Br J Nutr 2004;91:635–42.
28) Elwood PC, Pickering JE, Hughes J, et al. Milk drinking, ischaemic heart disease and ischaemic stroke II. Evidence from cohort studies. Eur J Clin Nutr 2004;58:718–24.
29) Umesawa M, Iso H, Date C, et al. Dietary intake of calcium in relation to mortality from cardiovascular disease: the JACC Study. Stroke 2006;37:20–6.
30) Villegas R, Gao YT, Dai Q, et al. Dietary calcium and magnesium intakes and the risk of type 2 diabetes: the Shanghai Women's Health Study. Am J Clin Nutr 2009;89:1059–67.
31) Mozaffarian D, de Oliveira Otto MC, Lemaitre RN, Fretts AM, Hotamisligil G, et al. (2013) trans-Palmitoleic acid, other dairy fat biomarkers, and incident diabetes: the Multi-Ethnic Study of Atherosclerosis (MESA). Am J Clin Nutr 97: 854–861. doi: 10.3945/ajcn.112.045468
32) Mozaffarian D, Cao H, King IB, Lemaitre RN, Song X, et al. (2010) Trans-palmitoleic acid, metabolic risk factors, and new-onset diabetes in U.S. adults: a cohort study. Ann Intern Med 153: 790–799. doi: 10.7326/0003-4819-153-12-201012210-00005
33). Louie JC, Flood VM, Rangan AM, Burlutsky G, Gill TP, et al.. (2012) Higher regular fat dairy consumption is associated with lower incidence of metabolic syndrome but not type 2 diabetes. Nutr Metab Cardiovasc Dis.
34) Tong X, Dong JY, Wu ZW, Li W, Qin LQ (2011) Dairy consumption and risk of type 2 diabetes mellitus: a meta-analysis of cohort studies. Eur J Clin Nutr 65: 1027–1031. doi: 10.1038/ejcn.2011.62
35)Margolis KL, Wei F, de Boer IH, Howard BV, Liu S, et al. (2011) A diet high in low-fat dairy products lowers diabetes risk in postmenopausal women. J Nutr 141: 1969–1974. doi: 10.3945/jn.111.143339
36) Liu S, Choi HK, Ford E, Song Y, Klevak A, et al. (2006) A prospective study of dairy intake and the risk of type 2 diabetes in women. Diabetes Care 29: 1579–1584. doi: 10.2337/dc06-0256
37) Malik VS, Sun Q, van Dam RM, Rimm EB, Willett WC, et al. (2011) Adolescent dairy product consumption and risk of type 2 diabetes in middle-aged women. Am J Clin Nutr 94: 854–861. doi: 10.3945/ajcn.110.009621
38) Choi HK, Willett WC, Stampfer MJ, Rimm E, Hu FB (2005) Dairy consumption and risk of type 2 diabetes mellitus in men: a prospective study. Arch Intern Med 165: 997–1003.
39) van Dam RM, Hu FB, Rosenberg L, Krishnan S, Palmer JR (2006) Dietary calcium and magnesium, major food sources, and risk of type 2 diabetes in U.S. black women. Diabetes Care 29: 2238–2243. doi: 10.2337/dc06-1014
40)  Kirii K, Mizoue T, Iso H, Takahashi Y, Kato M, et al. (2009) Calcium, vitamin D and dairy intake in relation to type 2 diabetes risk in a Japanese cohort. Diabetologia 52: 2542–2550
41) Pittas AG, Dawson-Hughes B, Li T, Van Dam RM, Willett WC, et al. (2006) Vitamin D and calcium intake in relation to type 2 diabetes in women. Diabetes Care 29: 650–656. doi: 10.2337/diacare.29.03.06.dc05-1961
42) JAMA Intern Med. 2013 Apr 22;173(8):639-46. doi: 10.1001/jamainternmed.2013.3283. Dietary and supplemental calcium intake and cardiovascular disease mortality: the National Institutes of Health-AARP diet and health study. Xiao Q, Murphy RA, Houston DK, Harris TB, Chow WH, Park Y.
43) Al-Delaimy WK, Rimm E, Willett WC, et al. A prospective study of calcium intake from diet and supplements and risk of ischemic heart disease among men. Am J Clin Nutr 2003;77:814–18.
44) Is There Any Hope for Calcium Use in Allergic Diseases? TOMASZ SOZAŃSKI, JAN MAGDALAN, BARBARA SOZAŃSKA, MAŁGORZATA TROCHA, EWA CHLEBDA, ANNA MERWID-LĄD, ADAM SZELĄG Adv Clin Exp Med 2009, 18, 5, 507–512
45) Debelic M: Antiallergic effect of a calcium preparation administered orally, a controlled double-blind study. Fortschr Med 1979, 97, 1537–1540 (acc. to Cochrane Central Register of Controlled Trials. The Cochrane Library 2009).
46) Haas PJ: Drug effects against mechanically stimulated itch with concomitant erythemas and wheals of the skin. Fortschr Med 1983, 101, 1939–1943 (acc. to Cochrane Central Register of Controlled Trials. The Cochrane Library 2009).
47) Bachert C, Drechsler S, Keilmann A, Seifert E, Schmidt R, Welzel D: Decreased reactivity in allergic rhinitis after intravenous application of calcium. A study on the alteration of local airway resistance after nasal allergen provocation. Arzneimittel-Forschung 1990, 40, 984–987 (acc. to Cochrane Central Register of Controlled Trials. The Cochrane Library 2009).
48) McCullough ML, Robertson AS, Rodriguez C, et al. Calcium, vitamin D, dairy products, and risk of colorectal cancer in the Cancer Prevention Study II Nutrition Cohort (United States). Cancer Causes Control 2003; 14(1):1–12.
49) Wu K, Willett WC, Fuchs CS, Colditz GA, Giovannucci EL. Calcium intake and risk of colon cancer in women and men. Journal of the National Cancer Institute 2002; 94(6):437–446.
50) Pietinen P, Malila N, Virtanen M, et al. Diet and risk of colorectal cancer in a cohort of Finnish men. Cancer Causes and Control 1999; 10(5):387–396.
51) Terry P, Baron JA, Bergkvist L, Holmberg L, Wolk A. Dietary calcium and vitamin D intake and risk of colorectal cancer: A prospective cohort study in women. Nutrition and Cancer 2002; 43(1):39–46.
52) Zheng W, Anderson KE, Kushi LH, et al. A prospective cohort study of intake of calcium, vitamin D, and other micronutrients in relation to incidence of rectal cancer among postmenopausal women. Cancer Epidemiology, Biomarkers and Prevention 1998; 7(3):221–225.
53) Park Y, Leitzmann MF, Subar AF, Hollenbeck A, Schatzkin A. Dairy food, calcium, and risk of cancer in the NIH-AARP Diet and Health Study. Archives of Internal Medicine 2009; 169(4):391–401. [PubMed Abstract]
54) Baron JA, Beach M, Mandel JS, et al. Calcium supplements and colorectal adenomas. Polyp Prevention Study Group. Annals of the New York Academy of Sciences 1999; 889:138–145.
55) Baron JA, Beach M, Mandel JS, et al. Calcium supplements for the prevention of colorectal adenomas. Calcium Polyp Prevention Study Group. New England Journal of Medicine 1999; 340(2):101–107.
56) Bonithon-Kopp C, Kronborg O, Giacosa A, Räth U, Faivre J. Calcium and fibre supplementation in prevention of colorectal adenoma recurrence: A randomized intervention trial. Lancet 2000; 356(9238):1300–1306.
57) World Cancer Research Fund/American Institute for Cancer Research. Food, Nutrition, Physical Activity, and the Prevention of Cancer: A Global Perspective. 2007. American Institute for Cancer Research, Washington, DC. Retrieved February 20, 2009,
58) ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA LUBLIN – POLONIA VOL.LIX, SUPPL. XIV, 2004, EWA DYBKOWSKA, FRANCISZEK ŚWIDERSKI, BOŻENA WASZKIEWICZ-ROBAK Mineral components intake in average diet of Warsaw adult inhabitants in the comparison with polish diet
--------


 

Za treść i dopasowanie reklam automatycznych nie odpowiadamy. 

 


    Wyszukiwarka
        lokalna


Wyszukiwanie
                    
zaawansowane

Zapisz się na 
Biuletyn

(Twoje dane sa całkowicie bezpieczne, za zapis - upominek)

 

Zainwestuj w siebie!

Zobacz   Księgę Gości
Dopisz się do Księgi

Powiadamiacz

Powiadom znajomego o tym serwisie!
(wpisz adres e-mail znajomego, będziesz mógł zredagować wiadomość)

powiadom.4free.pl

 Zdrowie i Fitness

Share

Follow etsaman2 on Twitter

 


                Copyright Leszek Korolkiewicz 2007-14    admin( @ )lepszezdrowie.info   Zastrzeżenie  Licznik:
            Na tej stronie wykorzystujemy ciasteczka (ang. cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. W każdej chwili możesz wyłączyć ten mechanizm w ustawieniach swojej przeglądarki. Korzystanie z naszego serwisu bez zmiany ustawień dotyczących cookies, umieszcza je w pamięci Twojego urządzenia. Patrz Zastrzeżenie.